Bác sĩ Mỹ nhiễm Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo trong bối cảnh dịch bệnh lan rộng

Một bác sĩ người Mỹ đã được sơ tán đến Đức để điều trị sau khi xét nghiệm dương tính với virus Ebola. Ông nhiễm bệnh khi làm việc với một nhóm truyền giáo y tế tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DR Congo), nơi dịch Ebola đang bùng phát với hơn 390 trường hợp nghi ngờ và ít nhất 100 ca tử vong. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế, trong khi Mỹ áp đặt lệnh cấm nhập cảnh đối với du khách từ các quốc gia bị ảnh hưởng.

Ảnh: BBC

Bối cảnh và diễn biến dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo

Cộng hòa Dân chủ Congo (DR Congo) đang đối mặt với một đợt bùng phát dịch Ebola nghiêm trọng. Theo Tiến sĩ Satish Pillai, người quản lý ứng phó Ebola tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, một bác sĩ người Mỹ tên Peter Stafford đã xét nghiệm dương tính với Ebola sau khi tiếp xúc với virus khi làm việc với nhóm truyền giáo y tế Serge tại Bệnh viện Nyankunde ở Bunia. Ông Stafford đã xuất hiện triệu chứng vào cuối tuần trước và đang được sơ tán đến Đức để điều trị.

Người đứng đầu Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi cho biết, đã có ít nhất 100 ca tử vong được báo cáo trong đợt bùng phát Ebola tại DR Congo, với hơn 390 trường hợp nghi ngờ. Dịch bệnh tập trung tại tỉnh Ituri phía đông của DR Congo và liên quan đến chủng virus Bundibugyo hiếm gặp, đối với chủng này hiện chưa có thuốc hoặc vắc-xin được phê duyệt.

Phản ứng của Hoa Kỳ và tình trạng khẩn cấp quốc tế từ WHO

CDC Hoa Kỳ đã phối hợp sơ tán bác sĩ Stafford và đang nỗ lực sơ tán ít nhất sáu công dân Mỹ khác cũng đã tiếp xúc với virus. Hai bác sĩ khác từ nhóm Serge, bao gồm vợ của bác sĩ Stafford, không có triệu chứng nhưng đang tuân thủ các quy trình cách ly. Để ngăn chặn sự lây lan, CDC Hoa Kỳ cũng đã ban hành lệnh mới cấm du khách nước ngoài nhập cảnh vào Mỹ nếu họ đã đến thăm một quốc gia bị ảnh hưởng bởi dịch Ebola trong 21 ngày qua, bao gồm DR Congo, Uganda và Nam Sudan. Lệnh này được áp dụng theo Title 42, một đạo luật cho phép tạm thời cấm người không phải công dân Mỹ nhập cảnh vì lý do sức khỏe cộng đồng. Các quan chức CDC nhấn mạnh rằng nguy cơ đối với người dân Mỹ vẫn ở mức thấp.

Cùng thời điểm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola ở DR Congo là một “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế”. WHO cảnh báo rằng đây có thể là một "đợt bùng phát lớn hơn nhiều" so với những gì đang được phát hiện và báo cáo, với nguy cơ lây lan đáng kể cả trong nước và khu vực.

Những thách thức và triển vọng trong công tác phòng chống dịch bệnh

Đợt bùng phát hiện tại ở DR Congo diễn ra trong một khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột, gây khó khăn cho các nỗ lực ứng phó. Virus Ebola thường lây nhiễm cho động vật, đặc biệt là dơi ăn quả, nhưng các đợt bùng phát ở người đôi khi bắt đầu khi con người ăn hoặc xử lý động vật bị nhiễm bệnh. Thời gian ủ bệnh từ hai đến 21 ngày. Các triệu chứng xuất hiện đột ngột và ban đầu giống như cúm, với sốt, đau đầu và mệt mỏi.

Đợt bùng phát Ebola lớn nhất từng được ghi nhận là vào năm 2014-2016 ở Tây Phi, lây nhiễm hơn 28.600 người và khiến 11.325 người thiệt mạng, lan rộng đến nhiều quốc gia trong và ngoài khu vực. Mặc dù tình hình hiện tại ở DR Congo rất nghiêm trọng, WHO cho biết nó chưa đạt đến tiêu chí của một đại dịch toàn cầu.