Anh xem xét nới lỏng mục tiêu doanh số xe điện thuần túy vào năm 2030

Chính phủ Anh đang chuẩn bị nới lỏng các mục tiêu đầy tham vọng về doanh số xe điện thuần túy vào năm 2030. Động thái này diễn ra sau khi ngành công nghiệp ô tô và các công đoàn đưa ra cảnh báo về những tác động tiêu cực đối với các nhà sản xuất và nguy cơ mất việc làm nếu các mục tiêu hiện hành được giữ nguyên.

Ảnh: Nguồn The Guardian

Bối cảnh và nguyên nhân của việc điều chỉnh mục tiêu xe điện tại Anh

Chính phủ Anh đã giới thiệu quy định về phương tiện không phát thải (ZEV mandate) vào năm 2023 dưới thời chính quyền Đảng Bảo thủ, với mục tiêu ban đầu là buộc các nhà sản xuất ô tô tăng doanh số bán xe điện thuần túy lên 80% tổng doanh số vào năm 2030. Tuy nhiên, doanh số xe điện hiện tại đang chậm hơn so với mục tiêu, chỉ đạt 27,3% tổng số đăng ký xe mới tại Anh vào tháng 5, thấp hơn mức 33% theo quy định cho năm 2026.

Ngành công nghiệp ô tô và các công đoàn đã bày tỏ lo ngại sâu sắc. Họ lập luận rằng chi phí sản xuất xe điện vẫn chưa giảm nhanh như dự kiến, buộc các nhà sản xuất phải giảm giá mạnh để thúc đẩy doanh số. Liên đoàn công nghiệp Unite cảnh báo rằng quy định ZEV có thể khiến các công ty phải chịu khoản phạt lên tới 11.000 bảng Anh cho mỗi chiếc xe không đạt tiêu chuẩn, đe dọa nghiêm trọng đến việc làm trong ngành sản xuất ô tô của Vương quốc Anh. Tổng thư ký Unite, Sharon Graham, đã gọi việc xem xét lại mục tiêu là một "chiến thắng lớn" cho người lao động ngành ô tô.

Các chi tiết và diễn biến mới nhất trong chính sách của chính phủ Labour

Theo các đề xuất mới đang được xem xét, tỷ lệ doanh số xe điện thuần túy bắt buộc có thể giảm từ 80% xuống 50% vào năm 2030. Điều này sẽ cho phép xe hybrid chiếm một tỷ lệ lớn hơn trong tổng doanh số bán xe tại Anh trong trung hạn. Các nguồn tin chính phủ nhấn mạnh rằng lệnh cấm bán xe xăng hoặc diesel mới vào năm 2030 vẫn được giữ nguyên, nghĩa là 50% doanh số còn lại sẽ là xe hybrid. Hạn chót loại bỏ dần xe hybrid mới vào năm 2035 cũng được cho là vẫn không thay đổi.

Thủ tướng Keir Starmer được cho là đã ủng hộ Bộ trưởng Kinh doanh Peter Kyle trong việc nới lỏng quy định, thay vì giữ vững các mục tiêu phát thải ròng bằng không như Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband đã kêu gọi. Đây sẽ là lần thứ hai chính phủ Labour nới lỏng các quy tắc này; năm ngoái, họ đã điều chỉnh quy định để cho phép kéo dài doanh số bán xe plug-in hybrid (xe có động cơ xăng và một pin nhỏ), một động thái mà các nhà vận động đã cảnh báo sẽ làm tăng đáng kể lượng khí thải. Chính phủ cũng dự kiến sẽ đưa thời điểm xem xét lại các quy định này sớm hơn so với lịch trình ban đầu vào năm 2027.

Phản ứng của các bên liên quan và những lo ngại về tương lai

Trong khi Liên đoàn Unite ca ngợi động thái này là một sự bảo vệ cần thiết cho ngành sản xuất, các tổ chức khác lại bày tỏ sự thất vọng sâu sắc. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực sạc xe điện đặc biệt nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì các quy định nghiêm ngặt để thúc đẩy sự thay đổi. James Alexander, Giám đốc điều hành Hiệp hội Đầu tư và Tài chính Bền vững Vương quốc Anh, cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm nới lỏng các mục tiêu đều có thể gửi tín hiệu tiêu cực về cam kết dài hạn của chính phủ trong việc điện khí hóa mạng lưới giao thông.

Vicky Read, Giám đốc điều hành của ChargeUK, đại diện cho các công ty sạc, bày tỏ sự ngạc nhiên trước việc Thủ tướng Starmer cân nhắc nới lỏng quy định một lần nữa, cảnh báo rằng điều này sẽ "phanh gấp việc triển khai hạ tầng và đẩy toàn bộ quá trình chuyển đổi vào tình trạng hỗn loạn". Tổ chức nghiên cứu Transport & Environment cũng cảnh báo rằng việc vận động hành lang của ngành công nghiệp cho các quy định yếu hơn cuối cùng sẽ phản tác dụng, khiến Vương quốc Anh kém cạnh tranh hơn trong cuộc đua xe điện toàn cầu.

Tác động và triển vọng sắp tới của chính sách xe điện Anh

Việc nới lỏng mục tiêu có thể mang lại sự cứu trợ ngắn hạn cho các nhà sản xuất ô tô và công nhân, giảm bớt áp lực tài chính và duy trì việc làm. Tuy nhiên, động thái này cũng gây ra những lo ngại về khả năng đạt được các mục tiêu phát thải ròng bằng không của Vương quốc Anh và vị thế của nước này trên thị trường xe điện toàn cầu. Các nhà phân tích cho rằng, việc giảm cam kết có thể làm chậm lại đầu tư vào cơ sở hạ tầng sạc và công nghệ xe điện, khiến Anh tụt hậu so với các quốc gia khác.

Quá trình tham vấn về các đề xuất này cần được hoàn tất nhanh chóng để cung cấp sự ổn định cần thiết cho ngành. Trong thời gian tới, dư luận sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ cách chính phủ Anh cân bằng giữa việc hỗ trợ ngành công nghiệp nội địa và đáp ứng các cam kết về khí hậu, cũng như tác động dài hạn của quyết định này đối với sự phát triển của xe điện tại quốc gia này.