Trung Quốc tăng cường trấn áp các "bếp ma" không phép trên ứng dụng giao đồ ăn

Chính quyền Trung Quốc đã ban hành quy định mới, yêu cầu các ứng dụng giao đồ ăn xác minh giấy phép kinh doanh và địa chỉ hoạt động thực tế của nhà hàng, nhằm siết chặt quản lý hàng nghìn "bếp ma" gây lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm. Các biện pháp này bao gồm phạt tiền, giám sát AI và khuyến khích tài xế giao hàng tố giác vi phạm.

Ảnh: Nguồn BBC

Bối cảnh và nguyên nhân dẫn đến chiến dịch trấn áp "bếp ma"

Chiến dịch trấn áp các "bếp ma" bắt nguồn từ những lo ngại về an toàn thực phẩm và sự lỏng lẻo trong quản lý ngành giao đồ ăn tại Trung Quốc. "Bếp ma" là thuật ngữ chỉ các cơ sở kinh doanh đồ ăn chỉ tồn tại trên các nền tảng giao hàng mà không có cửa hàng vật lý. Những cơ sở này thường hoạt động không có giấy phép hoặc sử dụng giấy phép giả mạo.

Sự việc bắt đầu được chú ý vào năm ngoái khi một người đàn ông ở Bắc Kinh khiếu nại về chiếc bánh kém chất lượng mà anh đặt qua ứng dụng. Các nhà chức trách phát hiện chuỗi cửa hàng bánh này liệt kê gần 380 địa điểm trên các nền tảng thương mại điện tử lớn nhưng không hề có một cửa hàng vật lý nào. Các cửa hàng trực tuyến của họ cũng sử dụng giấy phép kinh doanh giả mạo và chuyển đơn hàng cho các nhà cung cấp bên thứ ba trả giá thấp nhất.

Cơ quan chức năng đã điều tra và phát hiện tổng cộng 3,6 triệu đơn hàng bánh bị xử lý bất hợp pháp qua hai nền tảng chuyển đơn hàng, và ghi nhận 67.000 "cửa hàng ma" trên bảy nền tảng giao đồ ăn lớn. Tân Hoa Xã cho biết, các nền tảng này cùng với các trang chuyển đơn đã "hình thành một chuỗi cung ứng bất hợp pháp thông qua thông đồng lẫn nhau". Một nhân viên của một ứng dụng giao hàng thậm chí còn thừa nhận rằng nếu họ quá nghiêm ngặt trong khâu kiểm duyệt, các nhà cung cấp sẽ chuyển sang nền tảng khác.

Các quy định mới và diễn biến chính trong chiến dịch kiểm soát

Để giải quyết tình trạng này, các quy định mới của Trung Quốc có hiệu lực từ thứ Hai vừa qua yêu cầu các ứng dụng giao đồ ăn phải xác minh giấy phép và địa chỉ hoạt động thực tế của nhà hàng. Các cửa hàng trực tuyến phải khớp với địa điểm vật lý, và người bán phải ghi rõ nếu họ không cung cấp dịch vụ ăn tại chỗ.

Hồi tháng 4, Cục Quản lý Thị trường Nhà nước đã phạt tổng cộng 3,6 tỷ nhân dân tệ (khoảng 530 triệu USD) đối với bảy nền tảng thương mại điện tử lớn, bao gồm Taobao, JD.com, Meituan và Pinduoduo, chủ yếu liên quan đến các vi phạm giao hàng và bếp ma.

Song song với các biện pháp cứng rắn, nhiều sáng kiến cũng được triển khai để tăng cường minh bạch. Tại thành phố Hàng Châu, hơn 20 quán ăn đã lắp đặt "bếp trong suốt" với tính năng phát trực tiếp, cho phép người tiêu dùng xem quá trình chuẩn bị món ăn theo thời gian thực. Ngoài ra, tại tỉnh An Huy, chính quyền đã ký thỏa thuận an toàn thực phẩm với Meituan, Taobao và JD.com. Thỏa thuận này bao gồm việc sử dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) để giám sát nhà bếp và thưởng cho các tài xế giao hàng khi họ tố giác các nhà hàng hoạt động bất hợp pháp.

Tác động và triển vọng sắp tới đối với ngành giao đồ ăn Trung Quốc

Những nỗ lực này của chính quyền Trung Quốc được kỳ vọng sẽ mang lại sự minh bạch và an toàn cao hơn cho ngành giao đồ ăn, một lĩnh vực vốn nổi tiếng với sự cạnh tranh khốc liệt. Các quy định mới sẽ buộc các nền tảng và nhà hàng phải hoạt động có trách nhiệm hơn, đảm bảo chất lượng và nguồn gốc thực phẩm. Điều này cũng có thể định hình lại thị trường, loại bỏ các cơ sở kinh doanh kém chất lượng và tạo sân chơi công bằng hơn cho các nhà hàng tuân thủ quy định.

Việc sử dụng công nghệ như AI và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng (tài xế giao hàng) cho thấy cam kết mạnh mẽ của Trung Quốc trong việc kiểm soát các vấn đề an toàn thực phẩm. Trong tương lai, người tiêu dùng có thể yên tâm hơn khi sử dụng các dịch vụ giao đồ ăn, trong khi các doanh nghiệp sẽ phải thích nghi với môi trường pháp lý ngày càng chặt chẽ hơn.