Canada Đề Nghị Gia Hạn Hiệp Định USMCA Thêm 16 Năm Giữa Bế Tắc Đàm Phán

Canada đã chính thức đề nghị gia hạn Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (USMCA) thêm 16 năm với Hoa Kỳ và Mexico. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thời hạn tái đàm phán vào ngày 1 tháng 7 đang đến gần, đồng thời các cuộc đối thoại giữa ba quốc gia vẫn còn nhiều bất đồng về thuế quan và tiếp cận thị trường.

Ảnh: BBC

Bối cảnh và nguyên nhân của đề xuất gia hạn USMCA từ Canada

Canada đã chính thức yêu cầu gia hạn Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (USMCA) thêm 16 năm, nhấn mạnh rằng thỏa thuận này "rất có lợi" cho cả ba quốc gia thành viên: Canada, Hoa Kỳ và Mexico. Yêu cầu được Bộ trưởng Thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc đưa ra trong một thông báo vào Thứ Ba, trong bối cảnh ông đang có mặt tại Washington để gặp gỡ Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer.

USMCA, được Canada gọi là CUSMA, mang lại lợi thế cạnh tranh toàn cầu cho các nước Bắc Mỹ. Canada cũng thừa nhận có những lĩnh vực mà hiệp định có thể được cải thiện và sẵn sàng xem xét bất kỳ đề xuất nào có lợi cho sự thịnh vượng lâu dài của cả ba quốc gia. Bên cạnh đó, các cuộc thảo luận song song với Hoa Kỳ về việc giải quyết các loại thuế quan theo ngành sẽ là vấn đề thiết yếu.

Các chi tiết chính và vướng mắc trong đàm phán thương mại giữa Mỹ, Canada và Mexico

Mặc dù Canada đã đưa ra đề xuất gia hạn, các cuộc đàm phán giữa ba bên vẫn đối mặt với nhiều trở ngại. Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer đã hoàn tất vòng đàm phán song phương mới nhất với Mexico, nhưng các cuộc đàm phán với Canada lại bị chậm trễ. Greer cho rằng nguyên nhân là do Canada đã có hành động trả đũa đối với thuế quan của Mỹ, không giống như Mexico.

Hoa Kỳ đã nêu ra nhiều vấn đề thương mại gây tranh cãi với Canada, bao gồm việc hầu hết các tỉnh của Canada loại bỏ rượu nhập khẩu từ Mỹ khỏi kệ hàng do các mức thuế mà cựu Tổng thống Donald Trump áp đặt. Mỹ cũng mong muốn tiếp cận thị trường Canada nhiều hơn cho các doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt là trong ngành sữa, nơi Canada kiểm soát chặt chẽ hạn ngạch sản xuất và nhập khẩu để hỗ trợ nông dân trong nước.

Tuần trước, Greer cũng cho biết sẽ thảo luận về việc tăng tỷ lệ nội dung sản xuất tại Hoa Kỳ trong các xe ô tô sản xuất ở Bắc Mỹ, cũng như điều phối thuế quan bên ngoài với Canada và Mexico. Theo Reuters, Mỹ đã yêu cầu các xe sản xuất tại Bắc Mỹ phải chứa ít nhất 50% nội dung sản xuất tại Mỹ. Thủ tướng Mark Carney của Canada cho biết các xe sản xuất tại Canada hiện trung bình đã chứa khoảng tỷ lệ đó nội dung từ Mỹ.

Phản ứng của các bên liên quan và áp lực trong nước đối với chính phủ Canada

Thủ tướng Mark Carney của Canada đã bày tỏ mong muốn loại bỏ hoặc giảm các loại thuế quan theo ngành mà chính quyền Trump đã áp đặt lên thép, nhôm, ô tô và gỗ của Canada. Tuy nhiên, Greer đã gợi ý rằng Canada có thể phải chấp nhận một số hình thức thuế của Mỹ. Ông Carney cũng đã phát biểu tại New York tuần trước rằng một nền kinh tế Canada mạnh hơn sẽ hỗ trợ tăng trưởng ở Hoa Kỳ.

Áp lực trong nước đang gia tăng đối với Thủ tướng Carney để đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ, với các nghị sĩ đối lập của Đảng Bảo thủ chỉ ra tăng trưởng kinh tế chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp cao ở giới trẻ của Canada. Nghị sĩ Jasraj Singh Hallan đã đặt câu hỏi về kế hoạch của chính phủ và chỉ trích ông Carney vì đã thất bại trong việc thực hiện lời hứa phát triển kinh tế Canada. Thủ tướng Carney thừa nhận nền kinh tế đang trải qua "một số yếu kém" nhưng khẳng định chính phủ đang nỗ lực xây dựng "một nền kinh tế Canada mạnh mẽ hơn, kiên cường hơn và độc lập hơn".

Cựu Tổng thống Donald Trump chưa bình luận gần đây về các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Canada, nhưng vào Thứ Hai, ông đã hồi sinh luận điệu "tiểu bang thứ 51" chống lại Canada trên Truth Social, chia sẻ một bài báo về nền kinh tế Canada đang chậm lại.

Tác động tiềm ẩn và triển vọng của Hiệp định USMCA trong tương lai

Nếu Canada, Hoa Kỳ và Mexico không đồng ý gia hạn USMCA trước ngày 1 tháng 7, hiệp định sẽ phải được gia hạn hàng năm cho đến năm 2036. Việc Canada chủ động đề xuất gia hạn 16 năm cho thấy mong muốn ổn định và khả năng dự đoán trong quan hệ thương mại khu vực. Tuy nhiên, những điểm nghẽn hiện tại trong đàm phán cho thấy các bên vẫn còn nhiều việc phải làm để đạt được một thỏa thuận chung có lợi cho tất cả.