Căng thẳng Trung Đông leo thang: Mỹ-Israel không kích Iran, Tehran đáp trả dữ dội

Các cuộc tấn công trả đũa giữa Mỹ, Israel và Iran đã chứng kiến sự leo thang đáng kể vào ngày 21 tháng 3 năm 2026. Israel tiến hành các cuộc không kích vào các mục tiêu ở Iran và Lebanon, trong khi Iran đáp trả bằng một đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái mới vào Israel và một căn cứ quân sự chung của Mỹ-Anh ở Ấn Độ Dương, khiến căng thẳng khu vực tăng vọt và thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế.

Ảnh: Nguồn The Guardian

Bối cảnh và động thái mới nhất từ Mỹ và Israel

Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, đã kéo dài ba tuần, cho thấy những diễn biến mới vào cuối tuần qua. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Thứ Sáu, ngày 20 tháng 3, đã đăng trên nền tảng Truth Social của mình rằng ông đang xem xét "giảm bớt" các hoạt động quân sự chống lại Iran, đồng thời tuyên bố Washington "đang rất gần đạt được các mục tiêu" của mình. Đây là dấu hiệu mạnh mẽ nhất cho thấy ông có thể chuẩn bị chấm dứt các hành động thù địch.

Trong một động thái khác, Mỹ cũng tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với các chuyến hàng dầu của Iran nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu. Giấy phép của Bộ Tài chính Mỹ cho phép giao và bán dầu thô Iran cùng các sản phẩm dầu mỏ khác được chất lên tàu trước ngày 20 tháng 3 sẽ có hiệu lực đến ngày 19 tháng 4. Đây là lần thứ ba Mỹ tạm thời miễn trừ lệnh trừng phạt trong khoảng hai tuần.

Về phía Israel, quốc gia này đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự vào "các mục tiêu của chế độ" ở Tehran, Iran, và các mục tiêu của Hezbollah ở miền nam Beirut, Lebanon, vào sáng sớm Thứ Bảy. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết, cường độ các cuộc tấn công của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và quân đội Mỹ nhằm vào "chế độ khủng bố Iran và cơ sở hạ tầng mà nó dựa vào sẽ tăng lên đáng kể" trong tuần tới.

Phản ứng dữ dội từ Iran và những căng thẳng khu vực

Đáp lại các cuộc tấn công, Iran đã phát động một đợt tấn công mới bằng máy bay không người lái và tên lửa vào Israel. Đáng chú ý, Iran đã bắn hai tên lửa đạn đạo tầm trung vào Diego Garcia, căn cứ quân sự chung của Mỹ-Anh ở Ấn Độ Dương, nhưng cả hai đều không trúng mục tiêu. Tờ Wall Street Journal và CNN dẫn lời nhiều quan chức Mỹ cho biết, một trong các tên lửa đã bị lỗi trong chuyến bay và một tàu chiến Mỹ đã bắn tên lửa đánh chặn SM-3 vào tên lửa còn lại.

Trong khu vực, quân đội Iran cảnh báo Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) không được phép cho phép các cuộc tấn công từ lãnh thổ của mình nhắm vào hai hòn đảo tranh chấp là Abu Musa và Greater Tunb ở Vịnh Ba Tư gần eo biển Hormuz. Ả Rập Xê Út và Kuwait cũng báo cáo đã đánh chặn hàng chục máy bay không người lái và các cuộc tấn công đường không khác trong đêm.

Tình hình tại Iraq cũng leo thang khi một sĩ quan tình báo thiệt mạng và một người khác bị thương trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào trụ sở tình báo Iraq ở Baghdad vào sáng Thứ Bảy. Các quan chức Iraq cho biết cuộc tấn công nhắm vào một tòa nhà viễn thông hợp tác với các cố vấn Mỹ. Ngoài ra, ít nhất ba cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã nhắm vào một trung tâm ngoại giao và hậu cần của Mỹ tại Sân bay Quốc tế Baghdad trong đêm.

Tại miền nam Lebanon, một người thiệt mạng và hai người bị thương sau một cuộc không kích của Israel trúng một ngôi nhà. Các nhân viên y tế và quan chức Lebanon cáo buộc Israel đã cố tình nhắm mục tiêu vào các cơ sở và nhân viên y tế, sử dụng chiến thuật tấn công kép để khiến khu vực này không thể ở được. Kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 2 tháng 3, ít nhất 128 cơ sở y tế và xe cứu thương đã bị tấn công, khiến 40 nhân viên y tế thiệt mạng và 107 người bị thương. IDF cũng tuyên bố đã tiêu diệt bốn thành viên Hezbollah ở miền nam Lebanon trong đêm và tấn công một loạt tòa nhà của Hezbollah ở Beirut.

Phản ứng quốc tế và các vấn đề liên quan đến căng thẳng

Cộng đồng quốc tế đã có những phản ứng đa chiều trước tình hình leo thang. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, lên án các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng khu vực và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo tự do hàng hải và các tuyến đường vận chuyển an toàn.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) kêu gọi "kiềm chế" sau khi Israel và Mỹ nhắm mục tiêu vào một cơ sở làm giàu hạt nhân ở Natanz, miền trung Iran. Cơ quan truyền thông Tasnim của Iran xác nhận vụ tấn công nhưng cho biết không có rò rỉ phóng xạ và cư dân không gặp rủi ro.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi lời chúc mừng tới Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei và Tổng thống Masoud Pezeshkian nhân dịp Nowruz (Tết Ba Tư), tái khẳng định Moscow vẫn là một "người bạn trung thành và đối tác đáng tin cậy" của Tehran.

Về vấn đề eo biển Hormuz, Tổng thống Trump bày tỏ "rất ngạc nhiên" khi Australia không gửi tàu chiến giúp mở cửa tuyến đường dầu mỏ quan trọng này và chỉ trích các thành viên NATO là "hèn nhát" vì không muốn giúp thông tắc eo biển. Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Iran sẵn sàng giúp các tàu Nhật Bản đi qua eo biển Hormuz nếu có sự phối hợp với Tehran.

Bộ Quốc phòng Anh cũng xác nhận đã cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh, bao gồm Diego Garcia và RAF Fairford, cho "các hoạt động phòng thủ cụ thể và có giới hạn." Liên minh châu Âu (EU) thông qua Ủy ban châu Âu đã kêu gọi các quốc gia thành viên giảm mục tiêu dự trữ khí đốt tự nhiên và bắt đầu bổ sung dần dần để kiềm chế nhu cầu.

Ngoài ra, một số sự kiện khác cũng thu hút sự chú ý: Tướng Abolfazl Shekarchi, người phát ngôn quân sự hàng đầu của Iran, cảnh báo rằng "các công viên, khu vực giải trí và điểm du lịch" trên toàn cầu sẽ không an toàn cho kẻ thù của Iran. Cầu thủ bóng đá Sardar Azmoun đã bị loại khỏi đội tuyển quốc gia Iran vì hành động được cho là không trung thành với chính phủ. Tại Anh, hai người, trong đó có một người Iran, đã bị buộc tội vì cố gắng đột nhập vào căn cứ hải quân Faslane ở Scotland, nơi đặt tàu ngầm hạt nhân Trident của Anh.

Tác động và triển vọng của tình hình căng thẳng Trung Đông

Những diễn biến gần đây cho thấy tình hình Trung Đông vẫn đang trong giai đoạn leo thang căng thẳng, với các cuộc tấn công và trả đũa diễn ra thường xuyên. Mặc dù Tổng thống Trump đã gợi ý về khả năng giảm bớt hoạt động quân sự, tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz lại chỉ ra rằng cường độ tấn công sẽ gia tăng. Điều này đặt ra câu hỏi về quỹ đạo của cuộc xung đột và khả năng đạt được một giải pháp hòa bình trong tương lai gần.

Các căng thẳng này tiếp tục đe dọa sự ổn định khu vực, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và ảnh hưởng đến an ninh hàng hải tại các tuyến đường huyết mạch như eo biển Hormuz. Phản ứng từ các cường quốc và tổ chức quốc tế cho thấy mối quan ngại sâu sắc về những hậu quả tiềm tàng nếu xung đột tiếp tục mở rộng.