Đàm phán hòa bình Nga-Ukraine tại Geneva: Tiến triển mơ hồ nhưng hy vọng vẫn còn

Các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Hoa Kỳ đã tiếp tục ngày thứ hai tại Geneva, Thụy Sĩ, trong bối cảnh kỷ niệm 4 năm cuộc xung đột toàn diện của Nga tại Ukraine sắp đến. Mặc dù có những đề cập chung chung về "tiến triển", chưa có bất kỳ thông tin cụ thể nào về nội dung đàm phán được công bố, đặc biệt là các vấn đề gai góc về lãnh thổ.

Ảnh: Nguồn Al Jazeera/AFP

Bối cảnh và những rào cản chính trong tìm kiếm hòa bình Nga-Ukraine

Cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Hoa Kỳ đang diễn ra tại Geneva chỉ vài ngày trước khi đánh dấu kỷ niệm 4 năm Nga tiến hành cuộc xung đột toàn diện tại Ukraine. Hai vòng đàm phán trước đó được tổ chức tại Abu Dhabi đã không mang lại bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào, mà chỉ dẫn đến việc trao đổi tù binh chiến tranh và thi thể giữa hai bên. Vấn đề gai góc nhất, liên quan đến lãnh thổ và sự nhượng bộ của nó, vẫn là điểm mấu chốt gây bế tắc trong các cuộc thảo luận.

Điện Kremlin kiên quyết yêu cầu toàn bộ khu vực Donbas ở miền đông Ukraine, mặc dù họ chưa chiếm đóng hoàn toàn. Tuy nhiên, Kyiv từ chối chấp nhận yêu sách này, đồng thời hiến pháp Ukraine cũng không cho phép việc nhượng bộ lãnh thổ. Điều này tạo ra một rào cản lớn, khiến con đường đi đến một thỏa thuận hòa bình trở nên vô cùng khó khăn.

Diễn biến mới nhất và những tín hiệu tích cực từ Geneva

Vòng đàm phán lần thứ ba này đã bắt đầu từ thứ Ba và tiếp tục trong sáng thứ Tư, diễn ra sau những cánh cửa đóng kín và rất ít thông tin về nội dung chi tiết được công bố ra công chúng. Tuy nhiên, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã phát đi một tín hiệu lạc quan trên nền tảng X vào cuối ngày thứ Ba. Ông cho biết cả Nga và Ukraine đã đồng ý cập nhật thông tin cho các nhà lãnh đạo của họ và "tiếp tục nỗ lực hướng tới một thỏa thuận".

Ông Witkoff cũng khẳng định vai trò của cựu Tổng thống Donald Trump trong việc "mang hai bên của cuộc chiến này lại với nhau" đã "mang lại tiến triển đáng kể", và bày tỏ niềm tự hào khi làm việc dưới sự lãnh đạo của ông Trump để chấm dứt cuộc xung đột. Tuy nhiên, ông không chia sẻ thêm chi tiết cụ thể về những tiến triển này.

Phản ứng của các bên liên quan và triển vọng của đàm phán hòa bình

Về phía Ukraine, Trưởng đoàn đàm phán Rustem Umerov đã bày tỏ lòng cảm ơn các đối tác Mỹ trên X và Telegram "vì sự tham gia mang tính xây dựng và sẵn sàng làm việc với tốc độ ổn định". Những tuyên bố này cho thấy một thái độ hợp tác từ cả phía Mỹ và Ukraine, dù những khác biệt cốt lõi vẫn còn nguyên vẹn. Việc các bên đồng ý "tiếp tục làm việc" là một dấu hiệu quan trọng cho thấy cam kết duy trì kênh đối thoại, ngay cả khi các vấn đề then chốt chưa được giải quyết.

Tuy nhiên, sự kiên quyết của Điện Kremlin về vấn đề lãnh thổ Donbas và lập trường không thể thay đổi của Kyiv dựa trên hiến pháp tiếp tục là những trở ngại lớn. Điều này có nghĩa là mặc dù có những tín hiệu tích cực về quá trình đàm phán, con đường đi đến một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn còn nhiều chông gai và đòi hỏi sự thỏa hiệp đáng kể từ cả hai phía.

Tác động và những điều cần theo dõi trong bối cảnh xung đột kéo dài

Vòng đàm phán tại Geneva, dù chưa mang lại kết quả đột phá, ít nhất cũng cho thấy một kênh đối thoại vẫn được duy trì giữa ba bên chính trong cuộc xung đột này. Sự tham gia tích cực của Hoa Kỳ được xem là yếu tố quan trọng để thúc đẩy quá trình, đặc biệt khi "tiến triển" được gắn với vai trò của Tổng thống Trump (theo phát biểu của Witkoff).

Trong thời gian tới, các diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc rất nhiều vào khả năng các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine đồng ý các bước đi tiếp theo dựa trên những gì đã thảo luận. Đồng thời, mức độ sẵn lòng của mỗi bên trong việc thỏa hiệp về các vấn đề cốt lõi, đặc biệt là lãnh thổ, sẽ quyết định liệu những tín hiệu tích cực ban đầu có thể chuyển hóa thành một lộ trình hòa bình thực sự hay không. Cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục theo dõi sát sao những diễn biến này trong bối cảnh cuộc xung đột đã kéo dài gần bốn năm.