Iran Tấn Công Căn Cứ Mỹ Sau Các Cuộc Không Kích Mới Của Washington

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tuyên bố tấn công một căn cứ không quân của Mỹ trong khu vực vào rạng sáng thứ Năm, chỉ vài giờ sau khi Washington thực hiện các cuộc không kích mới vào miền nam Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai bên đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ và các cuộc đàm phán hòa bình kéo dài bị đình trệ.

Ảnh: Nguồn BBC

Bối cảnh leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu từ ngày 28 tháng 2, đã gây ra tình trạng tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng tại Eo biển Hormuz và khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Kể từ đó, một lệnh ngừng bắn mong manh đã được thiết lập, nhưng các cuộc đàm phán kéo dài để chấm dứt xung đột vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Đầu tuần này, Mỹ đã xác nhận thực hiện các cuộc tấn công "tự vệ" vào miền nam Iran hôm thứ Hai, nhắm mục tiêu vào các địa điểm tên lửa và tàu thuyền của Iran đang cố gắng đặt thủy lôi ở Eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (Centcom) cho biết các cuộc tấn công này nhằm "bảo vệ quân đội của chúng tôi khỏi các mối đe dọa do lực lượng Iran gây ra".

Ngoài ra, Mỹ cũng áp đặt các lệnh trừng phạt đối với "Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư" (Persian Gulf Strait Authority) – cơ quan của Iran chịu trách nhiệm thu phí từ các tàu đi qua Eo biển Hormuz. Bộ Tài chính Mỹ cảnh báo bất kỳ tàu nào thanh toán cho cơ quan này cũng có thể "đối mặt với nguy cơ bị trừng phạt". Đại diện Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baqai, cho biết Tehran vẫn sẽ tiếp tục quản lý giao thông qua tuyến đường thủy này.

Trước đó vào thứ Ba, IRGC cũng tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ và bắn vào một máy bay chiến đấu cùng một máy bay không người lái khác xâm nhập không phận Iran, nhưng không nêu rõ thời gian cụ thể.

Diễn biến mới nhất: Iran đáp trả các cuộc không kích của Mỹ

Các cuộc đối đầu leo thang đỉnh điểm vào rạng sáng ngày Thứ Năm. Centcom cho biết Iran đã phóng năm máy bay không người lái tấn công một chiều gây ra mối đe dọa rõ ràng trong và gần Eo biển Hormuz, nhưng tất cả đều đã bị đánh chặn. Một máy bay không người lái thứ sáu phóng từ Bandar Abbas, một thành phố cảng chiến lược ở miền nam Iran, cũng đã bị ngăn chặn. Ngay sau đó, Mỹ đã bắn hạ các máy bay không người lái của Iran và tấn công một địa điểm quân sự ở Bandar Abbas.

Để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ, IRGC tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ không quân của Mỹ trong khu vực, theo hãng truyền thông nhà nước IRIB. Mặc dù IRGC không tiết lộ vị trí căn cứ, Kuwait đã xác nhận đã chặn được "các mối đe dọa tên lửa và máy bay không người lái thù địch". Quân đội Mỹ cho biết Iran đã phóng một tên lửa đạn đạo về phía Kuwait và tên lửa này đã bị lực lượng Kuwait đánh chặn thành công.

Centcom mô tả hành động của mình là "có chừng mực, hoàn toàn mang tính phòng thủ và nhằm duy trì lệnh ngừng bắn", nhưng cũng gọi cuộc tấn công của Iran vào Kuwait là "vi phạm lệnh ngừng bắn nghiêm trọng". Về phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baqai lên án các cuộc tấn công của Mỹ, cho rằng chúng vi phạm lệnh ngừng bắn và nhấn mạnh rằng Cộng hòa Hồi giáo sẽ "thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia của mình". Bộ Ngoại giao Kuwait cũng lên án mạnh mẽ "các cuộc tấn công hình sự của Iran nhắm vào" lãnh thổ của mình.

Phản ứng và bình luận từ các bên liên quan về đàm phán hòa bình

Trong một cuộc họp nội các vào thứ Tư, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Iran đang "đàm phán trong tình trạng kiệt sức" và nhấn mạnh rằng chiến lược của ông sẽ không bị ảnh hưởng bởi cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Ông Trump từng bày tỏ sự lạc quan về một thỏa thuận hòa bình với Iran vào cuối tuần trước, nhưng đến thứ Tư, ông lại nói rằng Mỹ "chưa hài lòng". Ông cảnh báo Washington sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nếu một thỏa thuận không đạt được.

Trước đó, truyền hình nhà nước Iran đã công bố chi tiết về một bản dự thảo thỏa thuận, bao gồm việc mở lại Eo biển Hormuz và rút quân Mỹ khỏi khu vực. Tuy nhiên, Nhà Trắng đã bác bỏ văn bản này là "hoàn toàn bịa đặt".

Các cuộc xung đột này cũng tác động đến giá dầu toàn cầu. Thư ký Ngân khố Mỹ Scott Bessent mô tả việc Iran thu phí ở Eo biển Hormuz là "nỗ lực mới nhất của quân đội Iran nhằm tống tiền thương mại hàng hải toàn cầu" và là "bằng chứng" cho thấy Iran "đang rất cần tiền".

Tác động và triển vọng của tình hình khu vực

Sự leo thang căng thẳng mới nhất đã khiến triển vọng về một thỏa thuận hòa bình trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết. Khoảng một phần năm lượng khí tự nhiên hóa lỏng và dầu mỏ của thế giới thường đi qua Eo biển Hormuz, và việc tắc nghẽn tuyến đường thủy này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến thương mại nhiên liệu toàn cầu.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Trump cũng thúc giục các quốc gia vùng Vịnh ký kết Hiệp định Abraham để bình thường hóa quan hệ với Israel. Israel, nước đã cùng Mỹ phát động cuộc chiến chống Iran vào ngày 28 tháng 2, cũng đang vướng vào cuộc xung đột với lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn ở Lebanon. Tình hình phức tạp tại khu vực đang đòi hỏi sự chú ý và các giải pháp ngoại giao khẩn cấp để tránh một cuộc xung đột lớn hơn.