Israel và Lebanon Đồng Ý Ngừng Bắn Mới, Lập Vùng An Ninh Với Sự Bảo Trợ Của Mỹ

Israel và Lebanon đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn mới dưới sự trung gian của Hoa Kỳ, bao gồm việc tạo ra các "vùng an ninh thí điểm" tại miền nam Lebanon. Thỏa thuận này phụ thuộc vào việc nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công, sau nhiều tuần giao tranh căng thẳng và những nỗ lực ngừng bắn trước đó thất bại.

Ảnh: BBC

Bối cảnh căng thẳng leo thang và các nỗ lực ngừng bắn trước đó

Thỏa thuận ngừng bắn mới được công bố tại Washington vào thứ Tư, sau hai ngày đàm phán giữa các đại diện Lebanon và Israel dưới sự trung gian của Mỹ. Động thái này diễn ra sau khi các cuộc không kích của Israel giết chết ít nhất chín người ở miền nam Lebanon và Hezbollah bắn rocket vào miền bắc Israel. Lebanese đã bị cuốn vào cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran vào ngày 2 tháng 3, khi Hezbollah phóng rocket vào Israel để trả đũa một cuộc tấn công của Israel đã giết chết lãnh đạo tối cao của Iran.

Phía Israel đã đáp trả bằng một chiến dịch không kích trên khắp Lebanon và một cuộc tấn công trên bộ ở phía nam. Một lệnh ngừng bắn từng do Mỹ làm trung gian vào ngày 16 tháng 4 đã thất bại trong việc ngăn chặn giao tranh. Tuần trước, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã ra lệnh cho quân đội Israel tăng cường các cuộc tấn công vào Hezbollah và tiến sâu hơn vào Lebanon để đáp trả các cuộc tấn công bằng drone và rocket vào các cộng đồng ở miền bắc Israel.

Chi tiết thỏa thuận và các điều khoản an ninh mới

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã công bố rằng Israel và Lebanon đã đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh và tạo ra một số "vùng an ninh thí điểm" bên trong Lebanon, nơi các tay súng Hezbollah sẽ bị cấm hoạt động. Tuyên bố chung nhấn mạnh thỏa thuận này "phụ thuộc vào việc chấm dứt hoàn toàn" các cuộc tấn công của nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn, cùng với các điều kiện khác. Ba quốc gia cũng "bác bỏ mọi nỗ lực của bất kỳ quốc gia hay thực thể phi quốc gia nào nhằm nắm giữ tương lai của Lebanon."

Thỏa thuận, đạt được sau vòng đàm phán thứ tư do Mỹ làm trung gian, phụ thuộc vào việc "di tản tất cả các tay súng Hezbollah" khỏi khu vực giữa biên giới Israel và sông Litani, cách đó khoảng 30km về phía bắc, hiện đang bị lực lượng bộ binh Israel chiếm đóng. Mỹ sẽ hỗ trợ hướng dẫn việc thành lập "các vùng thí điểm nơi Lực lượng Vũ trang Lebanon sẽ kiểm soát độc quyền lãnh thổ, loại trừ tất cả các thực thể phi quốc gia." Tuy nhiên, thỏa thuận không bao gồm bản đồ chỉ rõ vị trí các vùng thí điểm hoặc giải thích cách chúng sẽ hoạt động trong thực tế.

Phản ứng trái chiều và những nghi ngại về cam kết

Phản ứng đối với thỏa thuận khá trái chiều. Bộ trưởng An ninh Quốc gia cực hữu của Israel, Itamar Ben-Gvir, gọi thỏa thuận là một "sai lầm nghiêm trọng", cho rằng nó sẽ cho phép Hezbollah "mạnh hơn". Trong khi đó, một thành viên hội đồng chính trị của Hezbollah, Mahmoud Qamati, nói với BBC rằng "không có thỏa thuận ngừng bắn nào, chỉ có việc bảo vệ Dahieh" (khu vực ngoại ô phía nam Beirut là thành trì của Hezbollah). Ông Qamati cũng nhấn mạnh rằng Hezbollah sẽ không tuân thủ bất kỳ cam kết nào được đưa ra tại các cuộc đàm phán Lebanon-Israel ở Washington.

Thỏa thuận được công bố sau một lệnh ngừng bắn một phần trước đó vào thứ Hai, trong đó Lebanon cho biết Israel sẽ kiềm chế ném bom thủ đô Beirut để đổi lấy việc Hezbollah không tấn công Israel. Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đã trung gian cho lệnh ngừng bắn một phần, được cho là lo ngại rằng việc leo thang hơn nữa ở Lebanon có thể gây nguy hiểm cho một thỏa thuận rộng lớn hơn nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran. Iran đã cảnh báo Mỹ rằng bất kỳ lệnh ngừng bắn khu vực nào cũng phải bao gồm Lebanon.

Hậu quả nhân đạo và triển vọng ổn định khu vực

Theo Bộ Y tế Lebanon, ít nhất 3.516 người đã thiệt mạng ở Lebanon kể từ khi chiến tranh bắt đầu, con số này không phân biệt giữa chiến binh và dân thường. Liên Hợp Quốc cho biết hơn một triệu người đã đăng ký là người di tản ở Lebanon, nơi các lệnh sơ tán của Israel bao trùm hơn một phần tám đất nước. Israel cho biết 26 binh sĩ và bốn dân thường Israel đã thiệt mạng ở cả hai phía biên giới trong cuộc chiến.

Các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn trong những ngày gần đây. Truyền thông Lebanon đưa tin các cuộc tấn công của Israel diễn ra trên khắp miền nam đất nước vào thứ Tư. Bộ Y tế cho biết bốn người Syria và hai người Palestine đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công ở khu vực al-Housh. Bộ này cũng cho biết hai nhân viên y tế đã thiệt mạng và một người thứ ba bị thương nặng khi lực lượng Israel "nhắm mục tiêu trực tiếp vào một xe cứu thương" ở khu vực Chehour. Quân đội Lebanon cũng báo cáo một binh sĩ của họ đã thiệt mạng và hai người khác bị thương trong các cuộc không kích của Israel. Các đại diện của hai nước sẽ gặp lại vào ngày 22 tháng 6 để tiếp tục đàm phán "với mục tiêu đạt được một thỏa thuận toàn diện."