Israel tấn công cơ sở dầu mỏ của Iran trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang

Cuộc xung đột ở Trung Đông đã bước sang ngày thứ chín với những diễn biến căng thẳng mới khi Israel lần đầu tiên nhắm mục tiêu vào các cơ sở dầu mỏ của Iran. Tehran đáp trả bằng cách tấn công cơ sở hạ tầng ở các nước láng giềng khu vực, trong khi giới giáo sĩ Iran cho biết đã đạt được sự đồng thuận về người kế nhiệm Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Ảnh: NPR

Bối cảnh và nguyên nhân của sự leo thang căng thẳng Israel-Iran

Israel đã lần đầu tiên tấn công các cơ sở dầu mỏ dân sự ở Iran vào sáng Chủ nhật, ngày 8 tháng 3 năm 2026, với các video cho thấy những ngọn lửa lớn bùng cháy trên bầu trời. Theo một hãng tin Iran, ít nhất bốn tài xế xe bồn đã thiệt mạng. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cáo buộc Iran đã sử dụng các kho chứa dầu này để vận hành cơ sở hạ tầng quân sự.

Vụ tấn công này diễn ra trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang, sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong các cuộc tấn công của Israel vào đầu cuộc chiến. Đáp trả, Iran đã tấn công một nhà máy khử muối ở Bahrain bằng máy bay không người lái. Đây là những động thái được coi là sự leo thang đáng kể, nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng và nước quan trọng mà khu vực và thế giới phụ thuộc.

Cùng lúc đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng các quan chức đã đạt được sự đồng thuận về việc lựa chọn người kế nhiệm Lãnh tụ tối cao. Tuy nhiên, IDF đã đưa ra cảnh báo bằng tiếng Farsi rằng Israel sẽ "truy lùng mọi người kế nhiệm và mọi người tìm cách bổ nhiệm người kế nhiệm". Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đều cam kết sẽ tiếp tục tấn công Iran mạnh mẽ.

Các chi tiết và diễn biến mới nhất tại Lebanon và Iraq

Israel cũng tiếp tục chiến dịch ném bom dữ dội ở Lebanon nhằm vào nhóm Hồi giáo Hezbollah do Iran hậu thuẫn. Một khách sạn ở trung tâm Beirut đã bị tấn công vào Chủ nhật, khiến ít nhất bốn người thiệt mạng, đây là lần đầu tiên trung tâm thủ đô bị tấn công kể từ khi chiến tranh với Iran bắt đầu. Quân đội Israel cũng cho biết họ đã tiêu diệt năm chỉ huy của Vệ binh Cách mạng Iran đang đóng quân ở Lebanon và tuyên bố sẽ "không cho phép các phần tử khủng bố Iran thiết lập vị trí trên lãnh thổ Lebanon".

Cùng thời điểm, các cuộc tấn công của Iran và các lực lượng ủy nhiệm đã gia tăng ở Iraq và khu vực Kurdistan của nước này. Một cuộc tấn công tên lửa vào căn cứ của Mỹ tại sân bay quốc tế Erbil đã giết chết một thành viên an ninh người Kurd. Rocket cũng bắn trúng Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad, trong khi Iran và các nhóm dân quân Iraq hậu thuẫn tấn công một khách sạn của Liên Hợp Quốc ở thành phố Sulaymaniyah, một lữ đoàn chiến binh người Kurd và một căn cứ của nhóm đối lập Iran Komala gần đó, khiến một chiến binh Komala thiệt mạng. Chính phủ Iraq đã cam kết bắt giữ các thành viên dân quân bị cho là chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công tên lửa vào Đại sứ quán Mỹ.

Phản ứng quốc tế và lời kêu gọi giảm leo thang xung đột

Tổng thống Trump đã chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer trên mạng xã hội Truth Social sau khi có báo cáo rằng Vương quốc Anh đã chuẩn bị hai tàu sân bay, có thể để triển khai tới Trung Đông. Trump tuyên bố rằng Mỹ "không cần họ nữa" và sẽ "ghi nhớ" việc Anh tham gia sau khi Mỹ "đã thắng". Mặc dù Anh chưa tham gia các hoạt động tấn công chống lại Iran, nhưng Thủ tướng Starmer đã phê duyệt hành động "phòng thủ" của Mỹ chống lại các địa điểm tên lửa của Iran từ các căn cứ của Anh.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị kêu gọi ngừng bắn, khẳng định rằng xung đột vũ trang ở Trung Đông sẽ chỉ "gieo rắc hận thù" và "sức mạnh không tạo nên công lý". Ông nhấn mạnh rằng "luật rừng không được trở lại và thống trị thế giới". Trung Quốc đã đề nghị làm trung gian hòa giải trong cuộc xung đột, nhưng mối quan hệ gần gũi hơn của nước này với Iran đã đặt ra câu hỏi về cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình.

Tác động và triển vọng sắp tới của cuộc xung đột Trung Đông

Việc nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng quan trọng như nhà máy khử muối và kho dầu là một sự leo thang đáng kể, gây ra lo ngại về nguồn cung cấp nước uống và dầu mỏ toàn cầu. Khu vực phụ thuộc nhiều vào nước biển khử muối để phục vụ nhu cầu sinh hoạt, trong khi phần lớn thế giới phụ thuộc vào dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư. Thủ tướng Netanyahu của Israel đã tuyên bố mục tiêu của ông là "làm mất ổn định chế độ và tạo điều kiện cho sự thay đổi" ở Iran.

Khi cuộc xung đột bước sang tuần thứ hai, tình hình vẫn diễn biến phức tạp với nhiều mặt trận và sự tham gia của các cường quốc khu vực và quốc tế. Các bên liên quan đang theo dõi sát sao những động thái tiếp theo từ Israel, Iran và phản ứng của cộng đồng quốc tế.