Israel trục xuất hai nhà hoạt động bị bắt giữ từ đoàn tàu viện trợ Gaza

Israel đã trục xuất Saif Abu Keshek và Thiago Ávila, hai nhà hoạt động ủng hộ Palestine. Họ bị giam giữ sau khi đoàn tàu viện trợ Gaza mà họ tham gia bị chặn lại trên vùng biển quốc tế. Vụ việc đã gây ra phản ứng mạnh mẽ từ các nhóm nhân quyền và cộng đồng quốc tế.

Ảnh: Nguồn BBC

Bối cảnh và nguyên nhân vụ Israel chặn đoàn tàu viện trợ Gaza

Vụ việc xảy ra khi Đoàn tàu Sumud Toàn cầu (GSF), gồm 22 thuyền và khoảng 175 nhà hoạt động, bị lực lượng Israel chặn lại trên vùng biển quốc tế gần Crete. Đoàn tàu có mục tiêu phá vỡ sự phong tỏa của Israel đối với Dải Gaza và vận chuyển viện trợ nhân đạo tới vùng lãnh thổ của Palestine. Israel đã tuyên bố sẽ không cho phép bất kỳ sự vi phạm nào đối với "phong tỏa hải quân hợp pháp" của mình đối với Gaza.

Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên GSF bị chặn. Vào tháng 10 năm ngoái, Israel cũng đã ngăn chặn một đoàn tàu tương tự của GSF đến Gaza, bắt giữ và sau đó trục xuất hơn 470 người, bao gồm nhà hoạt động khí hậu nổi tiếng Greta Thunberg.

Chi tiết vụ việc và diễn biến trục xuất hai nhà hoạt động

Sau khi bị chặn, hầu hết các nhà hoạt động trên đoàn tàu đều được đưa về Crete và trả tự do. Tuy nhiên, Saif Abu Keshek, quốc tịch Tây Ban Nha gốc Palestine, và Thiago Ávila, quốc tịch Brazil, đã bị đưa đến Israel và giam giữ. Israel cáo buộc ông Abu Keshek có liên hệ với một nhóm khủng bố và ông Ávila có hoạt động bất hợp pháp, nhưng cả hai đều phủ nhận.

Sau khoảng một tuần giam giữ tại thành phố Ashkelon (miền nam Israel), Bộ Ngoại giao Israel thông báo trên X vào sáng Chủ nhật rằng cuộc điều tra đã hoàn tất và hai nhà hoạt động đã bị trục xuất. Tổ chức nhân quyền Adalah, đại diện cho hai nhà hoạt động, khẳng định việc giam giữ họ là bất hợp pháp và các cáo buộc của Israel là vô căn cứ. Adalah cũng cho biết hai người đã tuyệt thực từ đầu cuộc giam giữ, và ông Abu Keshek còn từ chối uống nước từ ngày 5 tháng 5.

Phản ứng quốc tế và cáo buộc về đối xử tệ của Israel

Hadeel Abu Salih, luật sư của Adalah, cho biết việc giam giữ hai nhà hoạt động là "một thủ tục giả tạo không có cơ sở pháp lý, nhằm trừng phạt họ vì đã cố gắng thách thức sự phong tỏa bất hợp pháp của Israel đối với Gaza". Bà cũng cáo buộc việc chuyển họ vào quyền giám hộ của Israel là "vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế" và họ đã bị đối xử tệ trong thời gian bị giam giữ. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Israel đã phủ nhận các cáo buộc này.

Trong khi bị giam giữ, Adalah cho rằng hai người đàn ông đã phải chịu "ngược đãi tâm lý", bao gồm các cuộc thẩm vấn kéo dài, ánh sáng chói liên tục trong phòng giam, cách ly hoàn toàn và bị bịt mắt khi di chuyển, ngay cả trong các cuộc kiểm tra y tế. Liên Hợp Quốc, Brazil và Tây Ban Nha đều đã yêu cầu trả tự do cho họ và coi việc giam giữ là bất hợp pháp. Sau khi có tin tức về việc trục xuất, GSF cũng đã yêu cầu Liên minh châu Âu và đặc biệt là Hy Lạp phải giải thích, đồng thời kêu gọi các lệnh trừng phạt ngay lập tức đối với Israel vì "vụ bắt cóc bất hợp pháp này và những vi phạm liên tục luật pháp quốc tế cũng như nhân quyền của người dân Palestine".

Tác động và triển vọng về tình hình Gaza

Vụ việc này một lần nữa làm nổi bật căng thẳng xung quanh tình hình nhân đạo ở Dải Gaza. Liên Hợp Quốc đã cảnh báo rằng tình hình nhân đạo tại Gaza vẫn còn rất tồi tệ, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas sáu tháng trước, sau hai năm chiến tranh tàn khốc. Các nỗ lực phá vỡ vòng phong tỏa của Israel, dù thường xuyên bị chặn, vẫn tiếp tục thu hút sự chú ý của quốc tế về tình cảnh của người dân Palestine.

Việc Israel tiếp tục thực thi phong tỏa và phản ứng với các đoàn tàu viện trợ có thể tiếp tục gây ra những tranh cãi và áp lực ngoại giao từ các tổ chức nhân quyền và cộng đồng quốc tế trong thời gian tới.