Mỹ-Iran Gần Ký Hòa Bình Giữa Căng Thẳng Israel-Hezbollah tại Lebanon

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với Iran có thể đạt được ngay hôm nay, trong bối cảnh các cuộc đàm phán diễn ra giữa Mỹ và Iran nhằm mang lại hòa bình và mở lại Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, tình hình ở Lebanon vẫn căng thẳng với các cuộc tấn công giữa Israel và Hezbollah, cho thấy con đường đến hòa bình khu vực còn nhiều chông gai.

Ảnh: The Guardian

Bối cảnh và những bước tiến trong đàm phán hòa bình Mỹ-Iran

Vào ngày 25 tháng 5 năm 2026, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã phát biểu tại New Delhi rằng một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến với Iran có thể thành hiện thực "ngay hôm nay". Nhận định này đã dấy lên sự lạc quan trên thị trường tài chính, khiến giá dầu giảm mạnh và cổ phiếu châu Á tăng vọt. Cụ thể, giá dầu Brent giảm 4,5% xuống còn 98,83 USD/thùng.

Thỏa thuận tiềm năng này được kỳ vọng sẽ chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng và mở cửa trở lại Eo biển Hormuz, một tuyến đường biển huyết mạch cho nguồn cung năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã thận trọng hóa kỳ vọng, tuyên bố vào ngày 24 tháng 5 rằng ông đã chỉ đạo các nhà đàm phán "không nên vội vàng" và rằng các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra "một cách có trật tự và mang tính xây dựng".

Các quan chức Trung Đông cũng đã thông báo với hãng tin AP vào ngày 24 tháng 5 rằng Mỹ sắp đạt được thỏa thuận với Iran để chấm dứt chiến tranh và tái mở cửa eo biển. Ông Trump nhấn mạnh rằng việc phong tỏa của Mỹ đối với các tàu Iran tại Eo biển Hormuz sẽ "duy trì hiệu lực hoàn toàn cho đến khi một thỏa thuận được đạt tới, chứng nhận và ký kết".

Trong khi đó, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn. Theo một quan chức Iran, "Trong cuộc chiến quân sự, chiến thuật của chúng tôi là ăn miếng trả miếng; trong cuộc chiến ngoại giao, đó là hành động chống lại hành động. Đừng tin vào lời lừa dối của vị tổng thống thất bại; thời gian đang chống lại người Mỹ." Nước này cũng đã công bố việc tử hình một người đàn ông tên Abbas Akbari vì các cáo buộc liên quan đến các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc vào tháng 1.

Diễn biến căng thẳng và thiệt hại tại biên giới Israel-Lebanon

Bất chấp lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon, vốn bắt đầu vào ngày 16 tháng 4 và gần đây đã được gia hạn thêm 45 ngày, các cuộc tấn công giữa Israel và lực lượng Hezbollah vẫn tiếp diễn. Bộ Y tế Lebanon báo cáo tổng số người thiệt mạng trong cuộc chiến kể từ ngày 2 tháng 3 đã lên tới 3.123 người. Vào ngày 24 tháng 5, hai người, bao gồm một nhân viên y tế từ Ủy ban Y tế Hồi giáo thuộc Hezbollah, đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel. Một ngày trước đó, 11 người, gồm 6 phụ nữ và 1 trẻ em, đã tử vong trong một cuộc tấn công duy nhất ở Sir al-Gharbiyeh thuộc miền Nam Lebanon, mà bộ này gọi là "cuộc thảm sát".

Về phía Israel, một binh sĩ đã thiệt mạng ở miền Nam Lebanon vào ngày 25 tháng 5. Quân đội Israel xác nhận đó là Hạ sĩ Nehoray Leizer, 19 tuổi, thuộc Tiểu đoàn Công binh Chiến đấu 601, nâng tổng số binh sĩ Israel thiệt mạng trong cuộc chiến với Hezbollah lên 23 người. Tổng cộng có 24 người Israel đã thiệt mạng trong cuộc xung đột này, bao gồm 23 binh sĩ và 1 nhà thầu dân sự. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tái khẳng định rằng "Israel luôn có quyền tự bảo vệ mình," và nếu Hezbollah phóng tên lửa, Israel "có mọi quyền đáp trả hoặc ngăn chặn điều đó xảy ra."

Phản ứng và triển vọng về một thỏa thuận khu vực toàn diện

Thủ lĩnh Hezbollah, Naim Qassem, bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận giữa Iran và Mỹ "sẽ được hoàn tất... và theo đó chúng tôi cũng sẽ nằm trong số những người được đưa vào thỏa thuận này" về một lệnh ngừng bắn hoàn toàn. Điều này cho thấy sự liên kết chặt chẽ giữa các cuộc đàm phán cấp cao và tình hình chiến sự tại Lebanon.

Tuy nhiên, các nhà phê bình, bao gồm cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Dân chủ Chris Van Hollen, bày tỏ lo ngại rằng thỏa thuận Mỹ-Iran tiềm năng này chỉ mang lại rất ít điều mới so với thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama, mà ông Trump đã rút khỏi trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Họ cho rằng thỏa thuận có thể chỉ "trở lại trạng thái trước chiến tranh" với Iran.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng cho biết vào ngày 24 tháng 5 rằng Donald Trump đã tái khẳng định sự ủng hộ đối với quyền của Israel "tự vệ trước các mối đe dọa trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon." Các bình luận này nhấn mạnh sự phức tạp trong việc đạt được một thỏa thuận bền vững, khi các bên liên quan đều có những lợi ích và yêu cầu riêng biệt.

Thách thức trong việc duy trì ổn định khu vực

Trong khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran hướng tới một giải pháp hòa bình, tình hình trên thực địa vẫn còn nhiều bất ổn. Việc Israel và Hezbollah tiếp tục giao tranh, cùng với lập trường cứng rắn của Iran và các động thái nội bộ của nước này, cho thấy con đường đạt được ổn định lâu dài trong khu vực Trung Đông vẫn còn đầy thách thức. Một thỏa thuận toàn diện không chỉ cần giải quyết vấn đề hạt nhân và thương mại, mà còn phải bao gồm các cơ chế đảm bảo an ninh cho tất cả các bên liên quan, đặc biệt là tại các điểm nóng như biên giới Israel-Lebanon.