Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán hạt nhân tại Oman giữa căng thẳng leo thang

Trong một nỗ lực nhằm xoa dịu cuộc khủng hoảng leo thang, các quan chức cấp cao của Mỹ và Iran đã ngồi vào bàn đàm phán trực tiếp tại thủ đô Muscat, Oman vào ngày 6 tháng 2 năm 2026. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh gia tăng lo ngại về một cuộc đối đầu quân sự và các cảnh báo mạnh mẽ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ảnh: The Guardian

Bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran

Đây là lần đầu tiên Mỹ và Iran ngồi lại đàm phán trực tiếp kể từ tháng 6 năm ngoái (2025), khi các cuộc tấn công của Israel vào Iran đã châm ngòi cho một cuộc chiến tranh với các cuộc không kích ăn miếng trả miếng, trong đó Mỹ cũng tham gia. Sự kiện này đã chấm dứt hiệu quả các cuộc đàm phán Mỹ-Iran được tổ chức vào những tuần trước xung đột, nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình hạt nhân.

Gần đây hơn, Tổng thống Donald Trump đã đe dọa tấn công Iran trong hơn một tháng và chỉ tuần trước đã cảnh báo rằng một "hạm đội" tàu chiến Mỹ đã tiến vào Vịnh Ba Tư. Cuộc đụng độ gần đây này bắt đầu sau khi Trump tuyên bố sẽ tấn công Iran nếu nước này giết hại những người biểu tình trong các cuộc biểu tình chống chính phủ rầm rộ diễn ra vào tháng trước. Các nhóm nhân quyền cho biết hàng nghìn người đã thiệt mạng trong cuộc đàn áp tàn bạo của chính phủ đối với các cuộc biểu tình đó.

Diễn biến và tuyên bố trong cuộc đàm phán tại Muscat

Các cuộc đàm phán tại thủ đô Muscat của Oman hy vọng sẽ xoa dịu căng thẳng giữa hai nước. Theo truyền thông Iran, các cuộc đàm phán hạt nhân giữa các quan chức Iran và Mỹ đã chính thức bắt đầu.

Trước đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Aragchi đã đến Muscat và được Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr Albusaidi đón tiếp. Hai bên đã "thảo luận các vấn đề song phương, khu vực và quốc tế quan trọng nhất", theo hãng thông tấn Mehr bán chính thức của Iran. Trong cuộc gặp trước đàm phán, ông Aragchi đã cảnh báo Mỹ không đưa ra những yêu sách quá đáng. Mehr đưa tin: "Aragchi nhấn mạnh sự sẵn sàng hoàn toàn để bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia của đất nước trước mọi yêu sách quá đáng hoặc hành động mạo hiểm."

Ngoại trưởng Oman bày tỏ hy vọng rằng các cuộc đàm phán hạt nhân "sẽ mở đường cho một sự hiểu biết bền vững giữa Iran và Hoa Kỳ".

Phân tích về lập trường của Iran và triển vọng đàm phán

Iran đã tuyên bố rằng các cuộc đàm phán sẽ chỉ tập trung vào chương trình hạt nhân của mình, và vẫn chưa rõ các điều khoản mà hai bên sẵn sàng đàm phán là gì. Một phân tích của Patrick Wintour cho biết Iran đang đặt cược rằng Tổng thống Donald Trump không có kế hoạch thay đổi chế độ.

Iran đang bước vào các cuộc đàm phán với Mỹ với những lập trường tối đa hóa, không khác biệt nhiều so với những gì nước này đã áp dụng trong năm vòng đàm phán trước khi bị gián đoạn đột ngột bởi cuộc tấn công bất ngờ của Israel vào Iran vào tháng 6 năm 2025. Mặc dù Iran đã bị suy yếu đáng kể trong tám tháng qua, việc Tehran từ chối thay đổi lập trường đàm phán ở một mức độ nào đó là điều đáng ngạc nhiên, phản ánh sự tự tin vào khả năng bluff (đánh lừa) của mình trước những động thái quân sự của Mỹ.

Tác động và những diễn biến cần theo dõi trong tương lai

Các cuộc đàm phán này được kỳ vọng sẽ làm dịu bớt căng thẳng đang có nguy cơ bùng phát thành xung đột quân sự quy mô lớn. Tuy nhiên, với lập trường kiên quyết của Iran và sự phức tạp của mối quan hệ Mỹ-Iran, kết quả của các cuộc đàm phán vẫn còn rất khó đoán. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao để xem liệu ngoại giao có thể tìm ra lối thoát cho cuộc khủng hoảng kéo dài này hay không, và liệu một thỏa thuận hạt nhân có thể được tái khởi động để đảm bảo ổn định khu vực.