Nam Sudan: Hơn 160 người thiệt mạng trong cuộc tấn công bất ngờ

Một cuộc tấn công bất ngờ vào rạng sáng Chủ Nhật tại hạt Abiemnom thuộc Khu hành chính Ruweng, miền bắc Nam Sudan, đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 169 người, trong đó có cả dân thường và các quan chức cấp cao. Liên Hợp Quốc đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ đất nước non trẻ này tái diễn nội chiến toàn diện.

Ảnh: Nguồn BBC

Bối cảnh và nguyên nhân ban đầu của vụ tấn công tại Ruweng

Bộ trưởng Thông tin Khu hành chính Ruweng, James Monyluak Mijok, cho biết vụ tấn công được thực hiện bởi hàng chục thanh niên có vũ trang đến từ bang Unity lân cận và có liên hệ với Quân đội Giải phóng Nhân dân Sudan đối lập (SPLA-IO). Cuộc tấn công xảy ra trước bình minh Chủ Nhật, khoảng 4h30 sáng giờ địa phương, khi mọi người còn đang ngủ và đã gây ra yếu tố "bất ngờ". Các lực lượng chính phủ trên mặt đất đã bị áp đảo, và những kẻ tấn công đã đốt phá nhà cửa và chợ búa trong cuộc giao tranh kéo dài từ ba đến bốn giờ.

Tuy nhiên, SPLA-IO đã phủ nhận mọi liên quan, cáo buộc chính quyền bang Unity đã chính trị hóa vụ bạo lực. Ông Mijok cũng nghi ngờ rằng các quan chức ở bang Unity "chắc hẳn đã biết" về kế hoạch nhắm mục tiêu vào Ruweng, nhưng chính quyền bang Unity chưa phản hồi cáo buộc này. Hiện vẫn chưa rõ điều gì có thể đã châm ngòi cho cuộc tấn công.

Thiệt hại và phản ứng ban đầu sau cuộc tấn công

Theo ông Mijok, số người chết bao gồm 90 trẻ em, phụ nữ và người già, cùng với 79 thành viên lực lượng khu vực, bao gồm cảnh sát. Nhiều quan chức địa phương cấp cao, trong đó có ủy viên hạt và giám đốc điều hành, cũng nằm trong số những người thiệt mạng. Ngoài ra, 50 người khác bị thương, phần lớn đã được đưa đến Khu hành chính Abyei lân cận để điều trị. Do số lượng thương vong lớn và lo ngại về an ninh, các nạn nhân của vụ tấn công đã được chôn cất trong một ngôi mộ tập thể ngay trong ngày Chủ Nhật. Lực lượng chính phủ sau đó đã đẩy lùi những kẻ tấn công và hiện đã kiểm soát hoàn toàn khu vực.

Lo ngại quốc tế và tình hình nhân đạo ở Nam Sudan

Phái bộ Liên Hợp Quốc tại Nam Sudan (UNMISS) bày tỏ sự báo động trước tình trạng bạo lực leo thang trong khu vực trong 48 giờ qua. UNMISS đã tăng cường vị thế bảo vệ và đang làm việc với chính phủ Nam Sudan để hỗ trợ các nỗ lực khẩn cấp nhằm khôi phục hòa bình và bảo vệ các cộng đồng bị ảnh hưởng. Khoảng 1.000 dân thường đã tìm kiếm sự bảo vệ gần căn cứ của Liên Hợp Quốc trong khu vực bị ảnh hưởng, và lực lượng gìn giữ hòa bình đang cung cấp chăm sóc y tế khẩn cấp cho ít nhất 23 người bị thương trong các cuộc đụng độ. Phái bộ đã kêu gọi tất cả các bên ngừng ngay lập tức các hành động thù địch và tham gia đối thoại.

Nam Sudan, quốc gia non trẻ nhất thế giới, đã chìm trong nội chiến, nghèo đói và tham nhũng kể từ khi thành lập vào năm 2011. Liên Hợp Quốc đã nhiều lần cảnh báo rằng quốc gia này có nguy cơ rơi trở lại vào một cuộc nội chiến toàn diện, đặc biệt khi thỏa thuận chia sẻ quyền lực năm 2018 giữa Tổng thống Salva Kiir và đối thủ lâu năm Riek Machar đã bị phá vỡ trong năm qua.

Các diễn biến cần theo dõi về an ninh khu vực và tác động nhân đạo

Vụ tấn công lần này tiếp nối một sự kiện tương tự tại hạt Abiemnom năm ngoái khiến hơn 42 dân thường thiệt mạng. Tình hình nhân đạo cũng đang rất khó khăn; sau các cuộc đụng độ ở một phần khác của đất nước – bang Jonglei – tổ chức từ thiện y tế MSF cho biết 26 nhân viên của họ đã mất tích sau nhiều tuần bạo lực leo thang giữa lực lượng chính phủ và phe đối lập. Cơ sở của MSF ở Lankien thậm chí còn bị tấn công bởi một cuộc không kích của chính phủ vào ngày 3 tháng 2, buộc nhiều nhân viên phải chạy trốn cùng gia đình, nhiều người hiện đang phải lánh nạn ở các khu vực hẻo lánh với ít khả năng tiếp cận thực phẩm, nước hoặc các dịch vụ cơ bản. Các diễn biến này cho thấy tình hình an ninh khu vực vẫn rất phức tạp và cần sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng quốc tế.