Ngoại trưởng Oman: Mỹ mất kiểm soát chính sách, bị Israel lôi kéo chiến tranh Iran

Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi, người từng đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và Mỹ, đã có những đánh giá gay gắt về tình hình dẫn đến cuộc xung đột hiện tại ở Trung Đông. Ông cáo buộc Mỹ "mất kiểm soát chính sách đối ngoại của chính mình" và bị Israel thuyết phục châm ngòi cuộc chiến với Iran.

Ảnh: The Guardian

Bối cảnh căng thẳng và các cuộc đàm phán hạt nhân Mỹ-Iran

Trong một bài viết đăng trên tờ The Economist, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi đã đưa ra một đánh giá khắc nghiệt về các sự kiện dẫn đến việc Mỹ và Israel không kích Iran, cùng với cuộc chiến sau đó đã lan rộng khắp Trung Đông. Ông Albusaidi, người đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian cho các cuộc đàm phán hạt nhân gần đây nhất giữa Iran và Mỹ, cho biết "đó là một cú sốc nhưng không bất ngờ" khi vào ngày 28 tháng 2, chỉ vài giờ sau các cuộc đàm phán mang tính thực chất nhất, Israel và Mỹ lại phát động một cuộc tấn công quân sự phi pháp.

Theo ông Albusaidi, Iran và Mỹ đã "đứng trước ngưỡng cửa của một thỏa thuận thực sự" trong các cuộc đàm phán hạt nhân diễn ra tại Geneva vào tháng 2. Đánh giá này cũng được chia sẻ bởi Cố vấn An ninh Quốc gia Anh, Jonathan Powell, người đã tham dự giai đoạn cuối của các cuộc đàm phán. Các nguồn tin cho biết ông Powell đã ngạc nhiên trước "tiến bộ" đáng kể hướng tới một thỏa thuận hạt nhân toàn diện và lâu dài, đủ để ngăn chặn một cuộc chiến giữa hai bên.

Đáng chú ý, phái đoàn đàm phán của Mỹ bao gồm Đặc phái viên của cựu Tổng thống Trump, nhà phát triển bất động sản Steve Witkoff, và con rể ông Trump, Jared Kushner. Theo báo cáo, họ không mang theo bất kỳ chuyên gia nào. Các nguồn tin tiết lộ rằng Iran đã đồng ý nhượng bộ đáng kể, bao gồm việc giảm và tạm dừng làm giàu uranium, đồng thời đề nghị Mỹ tham gia vào chương trình hạt nhân dân sự trong tương lai, đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng tài sản đóng băng. Giai đoạn cuối cùng của đàm phán dự kiến diễn ra vào tuần sau đó tại Vienna, nhưng chỉ 48 giờ sau khi các cuộc đàm phán ở Geneva kết thúc, Mỹ và Israel đã bắt đầu các cuộc tấn công vào Iran.

Những cáo buộc từ Oman về vai trò của Mỹ và Israel trong cuộc xung đột

Ngoại trưởng Albusaidi đổ lỗi cho "giới lãnh đạo Israel" đã thuyết phục cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tham gia vào cuộc chiến, dựa trên một giả định sai lầm rằng chế độ Iran sẽ "đầu hàng vô điều kiện" sau vụ ám sát Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Ông viết: "Sai lầm lớn nhất của chính quyền Mỹ, tất nhiên, là đã tự cho phép mình bị lôi kéo vào cuộc chiến này ngay từ đầu. Đây không phải là cuộc chiến của Mỹ, và không có kịch bản nào khả dĩ mà cả Israel và Mỹ sẽ đạt được điều họ muốn từ nó."

Oman, trong số các quốc gia vùng Vịnh, là nước lên tiếng công khai và chủ động nhất trong việc ngăn chặn một cuộc tấn công của Mỹ vào Iran, mặc dù các quốc gia khác như UAE và Qatar cũng nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao và cảnh báo ông Trump rằng một cuộc chiến sẽ tàn phá khu vực.

Tác động của cuộc xung đột và lời kêu gọi chấm dứt từ Oman

Ông Albusaidi mô tả cuộc chiến và tác động rộng lớn của nó đối với khu vực Vịnh, nơi đã hứng chịu phần lớn sự trả đũa của Iran, là một "thảm họa", khi cả hai bên đều không cho thấy thiện chí đàm phán. Ông kêu gọi chấm dứt xung đột và quay trở lại các cuộc đàm phán song phương, lập luận rằng "để Israel đạt được mục tiêu đã nêu của mình sẽ đòi hỏi một chiến dịch quân sự dài hơi mà Mỹ sẽ phải cam kết đưa quân đội vào thực địa, mở ra một mặt trận mới trong các cuộc chiến tranh vĩnh viễn mà cựu Tổng thống Donald Trump từng thề sẽ chấm dứt".

Quan điểm của các quốc gia vùng Vịnh về chính sách của Mỹ

Khi cuộc chiến ở Trung Đông kéo dài mà không có hồi kết rõ ràng, Oman đã nổi bật so với các quốc gia vùng Vịnh khác với sự sẵn sàng ngày càng tăng trong việc lên án và chỉ trích Mỹ, đồng minh thân cận và quan trọng nhất của các nước Vịnh. Oman cáo buộc Mỹ đang hành động như một đại diện cho lợi ích của Israel trong khu vực.

Trong một phát biểu với các phóng viên vào thứ Năm tuần trước, Ngoại trưởng Albusaidi cho biết Mỹ đang cố ý gây ra thiệt hại không thể khắc phục cho luật pháp quốc tế và giúp Israel tái cấu trúc Trung Đông theo lợi ích của riêng mình. Ông nói: "Quan điểm của Oman là các cuộc tấn công quân sự chống lại Iran của Hoa Kỳ và Israel là bất hợp pháp, và chừng nào họ còn tiếp tục các hành động thù địch, những quốc gia đã phát động cuộc chiến này đang vi phạm luật pháp quốc tế."