Vận động viên lớn tuổi ở Kenya thách thức định kiến về tuổi tác

Ở Meru, Kenya, một câu lạc bộ điền kinh dành cho người lớn tuổi đang phát triển mạnh mẽ, nơi các thành viên từ 60 đến 100 tuổi vượt qua định kiến và duy trì sức khỏe qua việc chạy bộ, thách thức quan niệm rằng thể thao chỉ dành cho giới trẻ.

Ảnh: Nguồn Al Jazeera

Bối cảnh và nguyên nhân của phong trào điền kinh cao tuổi tại Kenya

Hạt Meru, vùng cao nguyên trung tâm Kenya, nổi tiếng là cái nôi của các vận động viên đẳng cấp thế giới như Eliud Kipchoge và Faith Kipyegon. Tuy nhiên, ít ai biết đến một phong trào độc đáo đang âm thầm phát triển tại đây: Masters Athletics Kenya, một mạng lưới quốc gia quy tụ các vận động viên ở độ tuổi từ 60 đến 100. Chương Meru của tổ chức này, được thành lập vào năm 2015, hiện có khoảng 80 thành viên, đang chứng minh rằng tuổi tác không phải là rào cản đối với niềm đam mê thể thao.

Stephen Michubu Linguya, người sáng lập kiêm chủ tịch chi nhánh Meru, đã khởi xướng phong trào này sau khi chứng kiến những người hàng xóm lớn tuổi của mình suy yếu sức khỏe, mắc các bệnh mãn tính do lối sống ít vận động và lạm dụng rượu. Ông nhận thấy nhiều căn bệnh như huyết áp cao hay tiểu đường là hệ quả tất yếu của việc thiếu vận động khi về già. Mục tiêu của Linguya là tìm kiếm những người lớn tuổi từng yêu thích chạy bộ để khuyến khích họ quay lại tập luyện, không chỉ cải thiện sức khỏe bản thân mà còn làm gương cho con cháu và các thế hệ trẻ hơn.

Những câu chuyện truyền cảm hứng và diễn biến mới nhất từ các vận động viên

Trong số các thành viên tiêu biểu của nhóm, câu chuyện của bà Wanjiru Kamau, 82 tuổi, từ làng Mikumbune, là một minh chứng sống động. Kể từ khi tham gia nhóm vào năm 2017, bà đều đặn chạy năm km ba lần một tuần. Ban đầu, nhiều người cười nhạo và cho rằng hành động của bà là ngớ ngẩn. Tuy nhiên, Wanjiru cho biết: "Kể từ khi tôi bắt đầu tập thể dục và uống nước, huyết áp của tôi đã trở lại bình thường và tôi không còn bị co thắt cơ nữa".

James Mworia, 73 tuổi, đến từ Uruku, là một thành viên khác với thành tích đáng nể. Vào năm 2019, ông đã tự túc chi phí để tới Tunisia tham dự Giải Điền kinh Masters châu Phi và trở về với hai huy chương bạc. Mworia chia sẻ, sức khỏe của ông đã thay đổi rõ rệt kể từ khi tham gia nhóm, ông ít phải đến bệnh viện hơn nhiều. Ông khuyến khích những người lớn tuổi khác tham gia để cải thiện sức khỏe và thể lực.

Thậm chí, nhóm còn hỗ trợ những người có hoàn cảnh đặc biệt. Protasio Mutuma Lichoro, 52 tuổi, đến từ Kiguchwa, là một vận động viên khiếm thị. Anh tập luyện với sự giúp đỡ của con trai, người đóng vai trò là người hướng dẫn trên đường chạy. Trước khi tìm thấy chi nhánh Meru, Protasio gặp khó khăn trong việc tìm người hướng dẫn thường xuyên. "Kể từ khi gia nhập nhóm này, tôi đã nhận được rất nhiều. Bây giờ, tập luyện với một đám đông như vậy, tôi thậm chí còn giúp huấn luyện những người khác trở thành người hướng dẫn", Protasio nói.

Các thành viên của nhóm tập luyện ba ngày một tuần và tự chi trả chi phí đi lại, thường từ 10 đến 50 km để đến sân tập. Nhóm không nhận được bất kỳ tài trợ hay hỗ trợ tài chính nào, nhưng họ tìm thấy sự hỗ trợ và động lực từ chính các thành viên trong nhóm.

Phản ứng và sự công nhận từ cộng đồng và chính quyền địa phương

Elias Murega, thành viên ủy ban điều hành hạt Meru về thanh niên, thể thao, giới và phát triển xã hội, nhìn nhận nỗ lực của nhóm vượt ra ngoài những câu chuyện sức khỏe cá nhân. Ông coi đây là một thông điệp liên thế hệ, khẳng định rằng người lớn tuổi vẫn có thể cạnh tranh, duy trì kỷ luật và thể hiện lối sống năng động.

Trong một hạt đã sản sinh ra nhiều vận động viên đẳng cấp quốc tế, thông điệp này có sức mạnh đặc biệt. Murega phát biểu: "Ở hạt Meru, chúng tôi đã chứng kiến nhiều vận động viên thành công vươn tầm quốc tế. Thể thao là con đường đúng đắn. Chúng tôi nhận thấy nhiều căn bệnh liên quan đến lối sống, cũng như các tình trạng khác, đều có liên quan đến việc thiếu tập thể dục". Ông cũng cho biết chính quyền hạt sẵn sàng hỗ trợ nhóm bằng cách tạo ra các nền tảng để họ thể hiện công việc của mình một cách công khai. Đối với các vận động viên từng bị "vô hình" trong các cấu trúc thể thao chính thức, cam kết khiêm tốn này là một sự công nhận đáng giá.

Trở lại Mikumbune, bà Wanjiru Kamau khuyến khích tất cả người lớn tuổi tham gia tập thể dục thường xuyên để giữ dáng và khỏe mạnh. Tiếng cười chế nhạo của hàng xóm không hoàn toàn biến mất, nhưng bà đã ngừng bận tâm đến sự chấp thuận của họ. Huyết áp được kiểm soát, co thắt cơ biến mất, và bà uống nhiều nước hơn; bà chạy năm km, ba lần một tuần, trong một hạt của những nhà vô địch, là một trong 80 người quyết định tiếp tục chạy rất lâu sau khi hầu hết các vận động viên được cho là sẽ dừng lại.

Tác động và triển vọng của phong trào Masters Athletics Kenya

Phong trào Masters Athletics Kenya tại Meru đã mang lại những tác động tích cực đáng kể. Trước hết, nó cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần cho các thành viên, giúp họ chống lại các bệnh mãn tính liên quan đến tuổi tác. Hơn nữa, việc tập luyện chung đã tạo ra một cộng đồng vững mạnh, nơi các thành viên tìm thấy sự hỗ trợ, động lực và tình bạn.

Với sự công nhận từ chính quyền hạt Meru và cam kết hỗ trợ, phong trào này có triển vọng phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai. Nó không chỉ tiếp tục truyền cảm hứng cho người lớn tuổi ở Kenya mà còn có thể trở thành một mô hình cho các khu vực khác trên thế giới, khuyến khích mọi người duy trì lối sống năng động bất kể tuổi tác.