Giá khí đốt và dầu mỏ toàn cầu tăng vọt sau các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng Trung Đông

Thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt với biến động lớn khi giá khí đốt và dầu mỏ tăng mạnh sau các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng của Iran và Qatar. Các sự cố này đã làm gia tăng lo ngại về nguồn cung và tiềm năng xung đột kéo dài trong khu vực, gây ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu.

Ảnh: BBC

Bối cảnh và nguyên nhân của sự leo thang căng thẳng năng lượng

Giá dầu và khí đốt đã tăng mạnh sau khi các cuộc tấn công mới nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Trung Đông, đặc biệt là cơ sở khí đốt chính của Qatar. Sự leo thang này diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran, với việc Israel được cho là đã tấn công khu liên hợp hóa dầu của Iran trên mỏ khí đốt South Pars vào tối thứ Tư.

Để đáp trả, Iran đã nhắm mục tiêu vào cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn ở Ras Laffan, Qatar, gây ra "thiệt hại đáng kể" và làm dấy lên lo ngại sâu sắc về nguồn cung năng lượng toàn cầu. Trước đó, quân đội Iran đã cảnh báo sẽ thực hiện "hành động dứt khoát" nếu cơ sở hạ tầng năng lượng của họ bị tấn công.

Các chi tiết và diễn biến mới nhất về nguồn cung năng lượng

Giá khí đốt đã tăng khoảng 25% trên thị trường bán buôn ở Anh và châu Âu trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Năm, trước khi giảm nhẹ. Giá khí đốt ở châu Âu hiện cao hơn gấp đôi so với mức trước khi cuộc xung đột Mỹ-Israel với Iran bắt đầu. Giá dầu Brent cũng tăng 10%, đạt gần 119 USD/thùng trước khi giảm xuống 114 USD.

Ras Laffan, một trong những cơ sở xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, cung cấp khoảng một phần năm tổng nguồn cung LNG toàn cầu. Matthieu Favas, biên tập viên hàng hóa tại The Economist, nhận định rằng sự gián đoạn này có thể kéo dài "nhiều tháng" và thị trường đang định giá một sự gián đoạn kéo dài. Bộ Nội vụ Qatar cho biết đã "ban đầu kiểm soát được đám cháy ở Ras Laffan, không có báo cáo về thương vong". Nick Butler, cựu giám đốc chiến lược tại BP, nhấn mạnh rằng nguồn cung khí đốt từ Ras Laffan "không thể được thay thế nhanh chóng, và có thể là trong một thời gian rất dài", điều này sẽ đẩy giá lên cao.

Trong khi đó, Iran cũng đã tạm ngừng cung cấp khí đốt cho Iraq để ưu tiên nguồn cung trong nước, một quan chức cấp cao của Iraq cho biết. Theo dữ liệu từ Diễn đàn các nước xuất khẩu khí đốt, 94% nguồn cung khí đốt của Iran được sử dụng trong nước.

Phản ứng từ các bên liên quan và thị trường toàn cầu

Thông tin về các cuộc tấn công đã làm chấn động các thị trường chứng khoán. Chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm 3,4%, và chỉ số FTSE 100 của London giảm 1,8% vào sáng thứ Năm, do các nhà đầu tư ngày càng lo ngại về tác động kinh tế của một cuộc xung đột kéo dài.

Nhà Trắng đã phản ứng trước tình hình giá dầu tăng bằng cách thông báo tạm đình chỉ Đạo luật Jones trong 60 ngày. Đạo luật này, ban hành năm 1920, quy định chỉ các tàu do Mỹ sản xuất mới được vận chuyển hàng hóa giữa các cảng của Mỹ. Thư ký Báo chí Mỹ Karoline Leavitt cho biết việc miễn trừ này sẽ cho phép "các nguồn tài nguyên quan trọng như dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phân bón và than đá được lưu thông tự do" bằng cách cho phép các tàu không phải của Mỹ tham gia vận chuyển. Tuy nhiên, các nhóm hàng hải ở Mỹ cho rằng tác động sẽ rất nhỏ, vì nguyên nhân chính của việc tăng giá tại các trạm bơm là giá dầu, chứ không phải chi phí vận chuyển.

Các chuyên gia cho rằng những nỗ lực trước đây của các nhà lãnh đạo thế giới nhằm giảm áp lực giá, bao gồm việc giải phóng dự trữ dầu mỏ chưa từng có, đã không làm giảm đáng kể giá dầu.

Tác động kinh tế và triển vọng của cuộc khủng hoảng năng lượng

Sự gia tăng căng thẳng ở Trung Đông đã gây ra lo ngại sâu sắc về khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và những tác động kinh tế lâu dài. Mặc dù giá năng lượng hiện tại vẫn chưa đạt đến đỉnh điểm như sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga, nhưng triển vọng về một cuộc xung đột kéo dài và gián đoạn nguồn cung từ một khu vực quan trọng như Trung Đông vẫn là một mối đe dọa đáng kể đối với sự ổn định kinh tế toàn cầu.

Các nhà phân tích sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình địa chính trị trong khu vực và khả năng các bên liên quan tìm kiếm giải pháp ngoại giao để giảm leo thang, nhằm hạn chế những tác động tiêu cực hơn nữa lên thị trường năng lượng thế giới.