Giá xăng tăng vọt tại Úc: ACCC họp khẩn, RBA chuẩn bị nâng lãi suất

Giá xăng dầu tại Úc đã tăng vọt gần đây, khiến Cơ quan Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC) phải tổ chức cuộc họp khẩn với các nhà bán lẻ và nhà cung cấp lớn. Điều này diễn ra trong bối cảnh Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) dự kiến tăng lãi suất cơ bản, gây thêm áp lực lên các hộ gia đình và nông dân trên khắp quốc gia.

Ảnh: Nguồn The Guardian

Bối cảnh và nguyên nhân giá xăng tăng vọt tại Úc

Giá xăng toàn cầu đã tăng khoảng 40% trong tháng 3 do ảnh hưởng từ xung đột ở Trung Đông và việc đóng cửa Eo biển Hormuz quan trọng, gây lo ngại về sự bùng phát lạm phát toàn cầu. Tại Úc, giá xăng đã vượt quá 230c mỗi lít ở hầu hết các bang thủ đô. Bộ trưởng Năng lượng Úc cho biết sẽ mất "một thời gian" để nguồn cung nhiên liệu bổ sung đến được các khu vực nông thôn, nơi một số nhà bán lẻ đã cạn kho do khách hàng mua xăng tích trữ.

Các động thái của ACCC và phản ứng từ chính phủ

Để giải thích cho tình trạng giá xăng tăng đột biến, Cơ quan Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC) đã triệu tập một cuộc họp khẩn với đại diện các nhà cung cấp và bán lẻ nhiên liệu lớn như Chevron, BP và Ampol vào ngày 17 tháng 3 năm 2026. Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers tuyên bố: "Hôm nay, cơ quan quản lý sẽ có cơ hội yêu cầu các nhà bán lẻ và nhà cung cấp biện minh cho giá của họ. Tôi đã nói rất rõ rằng nếu họ tìm thấy bằng chứng về hành vi sai trái, chúng tôi kỳ vọng ACCC sẽ xử lý nghiêm."

Tác động đến nền kinh tế và dự báo tăng lãi suất của RBA

Cùng với giá xăng tăng cao, dự kiến lãi suất sẽ tăng đã khiến tâm lý hộ gia đình Úc trở nên bi quan nhất kể từ đầu đại dịch COVID-19 vào năm 2020. Khảo sát tâm lý người tiêu dùng hàng tuần của ANZ cho thấy sự suy giảm niềm tin nghiêm trọng. Sophia Angala, nhà kinh tế của ANZ, nhận định rằng các hộ gia đình ngày càng bi quan về triển vọng kinh tế trong một và năm năm tới, chủ yếu do sự bất ổn địa chính trị và sự thay đổi trong dự báo lạm phát và lãi suất. Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) dự kiến sẽ nâng lãi suất cơ bản lên 4.1% vào chiều ngày 17 tháng 3 năm 2026, giáng thêm đòn kép vào các hộ gia đình đang đối mặt với mức tăng giá nhiên liệu từ 30-40% kể từ khi xung đột Mỹ-Israel-Iran bắt đầu.

Nỗ lực giảm áp lực chi phí sinh hoạt và kiến nghị từ nông dân

Liên đoàn Nông dân Victoria (VFF) đã kêu gọi người dân Victoria sử dụng phương tiện giao thông công cộng thay vì ô tô cá nhân để giảm áp lực lên nguồn cung nhiên liệu. Chủ tịch VFF Brett Hosking nhấn mạnh rằng thiếu nhiên liệu đối với nông dân không chỉ là "kế hoạch bị hủy bỏ" mà còn có thể khiến họ mất mùa. Ông ước tính rằng nếu cứ 5 người đi làm bằng ô tô ở Victoria có 1 người chuyển sang dùng phương tiện công cộng, sẽ tiết kiệm đủ nhiên liệu để trồng khoảng một nửa diện tích lúa mì, lúa mạch, cải dầu và đậu lăng của Úc. VFF cũng kêu gọi chính phủ bang tạm thời miễn phí giao thông công cộng và tăng cường tần suất dịch vụ.