Mỹ nới lỏng trừng phạt Venezuela để tăng cường nguồn cung dầu toàn cầu

Trong một động thái nhằm ổn định thị trường dầu mỏ toàn cầu và giảm áp lực giá năng lượng trong nước, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã quyết định nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với công ty dầu khí quốc gia Venezuela PDVSA và tạm thời miễn trừ Đạo luật Jones. Các biện pháp này được đưa ra khi Mỹ và Israel đang tiến hành cuộc chiến ở Iran, gây ra những biến động đáng kể trên thị trường năng lượng.

Ảnh: Nguồn báo gốc

Bối cảnh và nguyên nhân Mỹ nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Venezuela

Quyết định của Bộ Tài chính Mỹ được đưa ra khi chính quyền Tổng thống Trump đang tìm cách tăng cường nguồn cung dầu mỏ toàn cầu trong bối cảnh cuộc xung đột ở Iran. Cuộc xung đột này đã khiến giá dầu thế giới tăng vọt sau khi Iran chặn lưu thông qua Eo biển Hormuz – nơi khoảng một phần năm lượng dầu mỏ thế giới đi qua. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã đạt 3,84 USD/gallon vào ngày 18 tháng 3, tăng đáng kể so với mức 2,98 USD/gallon trước khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2.

Phó Tổng thống JD Vance đã nhấn mạnh rằng chính quyền đang làm mọi cách để đảm bảo giá xăng dầu không tăng quá cao, coi đây là một "sự gián đoạn tạm thời". Biện pháp nới lỏng trừng phạt được thiết kế để khuyến khích đầu tư mới vào lĩnh vực năng lượng của Venezuela, mang lại lợi ích cho cả Mỹ và Venezuela, đồng thời tăng nguồn cung dầu toàn cầu.

Các chi tiết và diễn biến mới nhất về chính sách nới lỏng

Giấy phép mới do Bộ Tài chính Mỹ cấp cho phép Petróleos de Venezuela S.A (PDVSA) bán dầu trực tiếp cho các công ty Mỹ và trên thị trường toàn cầu. Đây là một thay đổi lớn sau nhiều năm Washington đã chặn phần lớn các giao dịch với chính phủ và ngành dầu khí của Venezuela.

Song song với đó, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Trump sẽ miễn trừ tạm thời Đạo luật Jones trong 60 ngày. Đạo luật từ những năm 1920 này yêu cầu hàng hóa vận chuyển giữa các cảng của Mỹ phải được chở bằng tàu treo cờ Mỹ, thường bị chỉ trích là làm tăng giá xăng dầu. Miễn trừ này nhằm "giảm thiểu sự gián đoạn ngắn hạn đối với thị trường dầu mỏ" và cho phép "các nguồn tài nguyên quan trọng như dầu, khí đốt tự nhiên, phân bón và than đá lưu thông tự do đến các cảng của Mỹ," theo Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt.

Tuy nhiên, các biện pháp nới lỏng này có những hạn chế nhất định. Các khoản thanh toán không được chuyển trực tiếp cho các thực thể Venezuela bị trừng phạt như PDVSA, mà phải được gửi vào một tài khoản đặc biệt do Mỹ kiểm soát. Ngoài ra, các giao dịch liên quan đến Nga, Iran, Triều Tiên, Cuba và một số thực thể Trung Quốc cũng như các giao dịch liên quan đến nợ hoặc trái phiếu của Venezuela đều không được phép.

Phản ứng và dự báo về tác động kinh tế từ quyết định của Mỹ

Động thái này dự kiến sẽ thúc đẩy đáng kể nền kinh tế phụ thuộc vào dầu mỏ của Venezuela và khuyến khích các công ty đầu tư trở lại. Kể từ khi cựu Tổng thống Nicolás Maduro bị phế truất và bắt giữ trong một chiến dịch quân sự của Mỹ vào tháng 1, Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố Mỹ sẽ "điều hành" Venezuela và bán dầu của nước này. Venezuela sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng đã suy giảm nghiêm trọng từ 3,5 triệu thùng/ngày năm 1999 xuống dưới 400.000 thùng/ngày vào năm 2020 do tham nhũng, quản lý yếu kém và các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng tác động ngắn hạn đối với giá xăng của Mỹ có thể không đáng kể. Geoff Ramsey, chuyên gia về Mỹ Latinh tại Atlantic Council, nhận định phải mất "12 đến 18 tháng trước khi chúng ta thấy những thay đổi đáng kể trong sản lượng của Venezuela". Ramanan Krishnamoorti, Phó Chủ tịch về Năng lượng và Đổi mới tại Đại học Houston, cho biết miễn trừ Đạo luật Jones có thể làm chậm đà tăng giá xăng ở các khu vực cụ thể như Trung Đại Tây Dương, nhưng ít ảnh hưởng đến các bang như Texas hay Chicago.

Các nhà phê bình từ chính phủ Venezuela đương nhiệm cho rằng động thái này đang "thưởng" cho giới lãnh đạo Venezuela – những người trung thành với Maduro và đảng cầm quyền – trong khi tình trạng đàn áp, tham nhũng và lạm dụng nhân quyền vẫn tiếp diễn.

Triển vọng và các thách thức cần theo dõi trong thời gian tới

Quyết định nới lỏng trừng phạt là một phần trong kế hoạch từng bước của chính quyền Trump nhằm xoay chuyển tình hình Venezuela. Tuy nhiên, Venezuela vẫn đối mặt với những thách thức kinh tế nghiêm trọng, với lạm phát hàng năm lên tới 475% vào năm ngoái, khiến chi phí lương thực vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân. Công nhân khu vực công chỉ kiếm được khoảng 160 USD mỗi tháng, trong khi nhân viên khu vực tư nhân kiếm được trung bình 237 USD.

Các diễn biến tiếp theo sẽ cần theo dõi chặt chẽ, đặc biệt là việc thực thi các điều khoản hạn chế trong giấy phép mới và liệu Venezuela có thể thu hút đủ đầu tư để phục hồi sản xuất dầu mỏ hay không. Tác động của cuộc xung đột ở Iran đối với thị trường năng lượng toàn cầu và các chính sách của Mỹ nhằm đối phó với nó cũng sẽ là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá cả và nguồn cung trong tương lai.