SpaceX chính thức sáp nhập xAI, tham vọng thống lĩnh công nghệ vũ trụ và trí tuệ nhân tạo

SpaceX, công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Elon Musk sáng lập, vừa hoàn tất việc sáp nhập với xAI, startup trí tuệ nhân tạo của chính ông. Động thái này nhằm hợp nhất các lợi ích kinh doanh đa dạng của Musk, từ AI đến công nghệ không gian, tạo ra một "động cơ đổi mới" với tham vọng lớn, đồng thời biến thực thể mới này thành công ty tư nhân giá trị nhất thế giới.

Ảnh: BBC

Bối cảnh và nguyên nhân dẫn đến sự sáp nhập của SpaceX và xAI

Elon Musk, với tầm nhìn táo bạo của mình, đang tiến hành một chiến lược hợp nhất các lợi ích kinh doanh của ông nhằm tạo ra một "động cơ đổi mới" duy nhất. Việc SpaceX mua lại xAI, công ty AI nổi tiếng với chatbot Grok, là một phần quan trọng trong kế hoạch này. Theo bản ghi nhớ từ Musk được SpaceX công bố, sự kết hợp này sẽ đưa AI, tên lửa, internet dựa trên không gian và truyền thông vào một mái nhà chung.

Các điều khoản cụ thể của thỏa thuận không được tiết lộ, nhưng một nguồn tin thân cận cho biết xAI được định giá 125 tỷ USD, trong khi SpaceX có giá trị 1 nghìn tỷ USD. Điều này đưa thực thể hợp nhất trở thành công ty tư nhân giá trị nhất từ trước đến nay.

Các chi tiết và diễn biến mới nhất của thương vụ hợp nhất

Tháng trước, Tesla, công ty xe điện của Musk, cũng đã công bố khoản đầu tư 2 tỷ USD vào xAI. Tại thời điểm đó, Musk nói với các nhà đầu tư của Tesla rằng ông hình dung xAI sẽ đóng vai trò là "nhạc trưởng" cho các nhà máy của Tesla sử dụng robot tự hành. Cùng lúc, Tesla cũng tuyên bố sẽ ngừng sản xuất hai mẫu ô tô để tập trung vào sản xuất robot, đánh dấu một trong những thay đổi chiến lược đáng kể nhất của công ty.

Tesla đã tiến hành khoản đầu tư vào xAI bất chấp sự phản đối từ một số cổ đông, những người đã đặt câu hỏi về quyết định chuyển hướng nguồn lực sang một công ty khác của Musk. Trong một cuộc bỏ phiếu năm ngoái, số phiếu phản đối và phiếu trắng đã nhiều hơn số phiếu chấp thuận.

xAI ban đầu được hình thành như một phân khúc của X, trước đây là Twitter, sau khi Musk mua lại nền tảng truyền thông xã hội này vào năm 2022. xAI đã sử dụng quyền truy cập vào văn bản và thông tin thời gian thực của X làm dữ liệu đào tạo AI. Đến mùa xuân năm 2025, xAI đã được thành lập độc lập và được các nhà đầu tư định giá cao hơn X. Sản phẩm chính của xAI là Grok, từng bị giám sát vài lần về tính năng tạo ảnh AI, với những lo ngại về việc Grok được sử dụng để tạo ra hình ảnh nhạy cảm.

Phản ứng và bình luận từ các chuyên gia thị trường về thương vụ sáp nhập

Emily Zheng, nhà phân tích cấp cao tại Pitchbook, cho rằng thỏa thuận mua lại xAI mang tất cả dấu hiệu của một công ty đang chuẩn bị niêm yết công khai (IPO). Bà Zheng nhận định: "Chi phí điện toán, cơ sở hạ tầng và năng lượng khổng lồ là lý do chúng ta thấy nhiều startup giá trị nhất của giới đầu tư mạo hiểm như SpaceX chuẩn bị niêm yết công khai trong năm nay."

Bà nói thêm rằng "Việc hợp nhất các công ty này trước một đợt IPO cho phép SpaceX trình bày một câu chuyện tăng trưởng khác biệt, hiệu quả về vốn cho các nhà đầu tư công chúng." IPO là viết tắt của Initial Public Offering, tức là khi một công ty tư nhân lần đầu tiên bán cổ phiếu của mình ra công chúng trên sàn giao dịch chứng khoán.

Tác động và triển vọng tương lai theo tầm nhìn của Elon Musk

Trong bản ghi nhớ của SpaceX thông báo sáp nhập xAI, Musk đã bày tỏ niềm tin rằng không gian sẽ cung cấp giải pháp cho nhu cầu năng lượng mà các công ty AI đang phải đối mặt. Ông viết: "Về lâu dài, AI dựa trên không gian rõ ràng là cách duy nhất để mở rộng quy mô."

Musk cho biết việc phóng các vệ tinh AI từ Trái Đất sẽ là "trọng tâm tức thời", nhưng cũng nói thêm rằng thỏa thuận này sẽ giúp thúc đẩy các tham vọng lớn hơn của ông. Ông chia sẻ: "Những khả năng chúng ta mở khóa bằng cách biến các trung tâm dữ liệu không gian thành hiện thực sẽ tài trợ và cho phép các căn cứ tự phát triển trên Mặt Trăng, một nền văn minh trên Sao Hỏa và cuối cùng là mở rộng ra Vũ trụ." Hiện tại, Neuralink và The Boring Company dường như là hai công ty nhỏ duy nhất của Musk chưa được hợp nhất vào các hoạt động lớn hơn của ông.